Focus april 2010: Animaties Cliniques Universitaires St-Luc

Written by Catherine Minet  |  Gepubliceerd op Tuesday, 06 April 2010

Animaties van de Pediatrische Dienst van de Cliniques Universitaires Saint-Luc

Gesprek met Martine Delrée, coördinatrice van de pediatrische animators van de Cliniques Universitaires Saint-Luc. Deze opdracht beantwoordt aan de wet, waarbij nadrukkelijk wordt gesteld, dat de pediatrische diensten van de ziekenhuizen met minstens 15 bedden recht hebben op een halftijds animator en een dienst met minstens 30 bedden een voltijds animator. Alhoewel zij van beroep arts is, beoefent Martine verschillende functies. Naast haar functie als coördinatrice van de groep animators, is zij zowel gesprekspartner van de artiesten en externe animators als ziekenhuisclown.  

Er bestaan drie werkingsvelden die de visie omtrent de animatie binnen de pediatrie en de coherentie en interactie tussen de verschillende pediatrische afdelingen en diensten mogelijk maken. Het blijft een moeilijke opdracht om het verblijf van kinderen in het ziekenhuis te verzachten, op te vrolijken en te verrijken. 

Hoe werkt een groep animators?

Martine Delrée: De C.U. Saint-Luc heeft onlangs een groep animators voor zeven pediatrische afdelingen aangeworven. Momenteel, bevinden wij ons bij de algemene pediatrische en neurologische dienst met in totaal 27 bedden. Dit is een grote afdeling met één voltijds animator.

Het team van interne animators voor de hospitalisatiediensten bestaat uit zes personen en een halftijds animator voor de consultatie. In totaal bestaat het team uit vier gelijkgestelde voltijdse banen. Bijna alle afdelingen hebben een eigen specifieke deskundige animator. Elke ochtend komen de animators de kinderen bezoeken om hun wensen vast te stellen. We stellen het kind en de aanwezige ouders een aantal activiteiten voor (lezen, verschillende gezelschapsspelen of tekenfilms) of een deelname aan specifieke activiteiten en projecten (creatieve workshops, kookkunsten of gezelschapsspelen).

Het snoezelen bij afdeling 81 werd door Christiane Dewaele bedacht en is een voorbeeld van een specifiek project. Christiane is begonnen met het versieren van een deel van de speelzaal, dit met beperkte middelen: een grondzeil, een kartonnen boom met gekleurd papier en andere materialen, die zij aan de muur hing, enz.

Vervolgens, kregen wij de hulp van verschillende verenigingen (ook van de vzw Coup de pouce) om er elementen te plaatsen die speciaal gemaakt waren voor het snoezelen (bijvoorbeeld een watermatras). Tijdens de verbouwing van de dienst, besloot men dit deel van de zaal bewust af te sluiten, opdat de kinderen en de ouders beter zouden kunnen uitrusten. Deze zintuiglijke ontspanningszaal geeft de kinderen en de ouders de mogelijkheid zich te ontspannen. In eerste instantie werd deze zaal bedacht voor meervoudig gehandicapte kinderen, maar uiteindelijk is het voor iedereen bestemd.

Hoe vindt de samenwerking tussen de diensten plaats ?

M.D. : Wij zijn een team van animators, die samen de hulpbronnen, competenties en zalen delen en die samenwerken aan diverse projecten. We werken onze activiteiten samen uit. Met Kerst, Carnaval en Pasen, organiseren wij samen feestelijke namiddagen met spelletjes, muziek en vieruurtjes. De speelzaal van de ene afdeling nodigt soms alle kinderen uit om samen te spelen en de zaal van een andere afdeling wordt soms gebruikt voor een specifieke activiteit, aangezien deze soms beter past bij de leeftijd van de kinderen. Men moet er altijd rekening mee houden of de kinderen zich al dan niet naar een andere afdeling kunnen verplaatsen, dit bijvoorbeeld omwille van hygiënische redenen. Wij hebben ook heel wat ernstig zieke kinderen die weinig beweeglijk zijn en die hun kamer niet mogen verlaten. Zij krijgen dan van de animators bezoek aan bed. Dit bezoek vraagt soms een specifieke organisatie zoals dat bij de geïsoleerde kamers het geval is, waar een goede voorbereiding vereist is en het materiaal dat we meebrengen ontsmet moet worden of nieuw materiaal gebruikt moet worden.  

Hoe verloopt dit voor de externe hulpverleners ?

M.D. : Wij krijgen regelmatig hulp en bezoek van artiesten en vrijwilligers o.a. muzikanten van de vzw ‘Une note pour chacun’ die elke week langskomen. Zij bezoeken de kinderen die hun kamer niet mogen verlaten en verzorgen ook twee collectieve animaties in de speelzalen van de pediatrische dienst. Er zijn ook andere artiesten zoals Anne Henrion, sprookjesvertelster van de vzw ‘Hopiconte’ en de clowns Paolo Doss en ikzelf. De ateliers ‘Arcadie’ verwelkomen op woensdag- en zaterdagnamiddag de broers en zussen van de gehospitaliseerde kinderen. Het atelier wordt geleid door de plastische kunstenaars Jonathan en Corinne, die betaald worden door de vzw ‘Jennifer’. Zij komen ook op vrijdag langs om de afgezonderde kinderen te bezoeken, en deze dag wordt betaald door de vzw ‘Salus Sanguinis’. Dit alles lijkt complex, maar elkeen heeft zo zijn plek.

De begeleiders binnen het ziekenhuis stimuleren de kinderen om deel te nemen aan de activiteiten van de externe hulpverleners. Wij werken eveneens met vrijwilligers die door mevrouw Vermeersch worden gestuurd. Zij is verantwoordelijk voor de vrijwilligers in het hele ziekenhuis en deze vrijwilligers worden geëvalueerd en begeleid door de leden van het team. Over het algemeen begeleiden de vrijwilligers de kinderen en de ouders zo’n halve dag per week. Zij helpen met verschillende taken, zoals het verdelen en het onderhoud van de gezelschapsspelen, boeken, enz. Hun hulp is kostbaar.

Wat is uw rol wat de externe hulpverleners betreft ?

M.D. : Met de hulpverleners die regelmatig langskomen ontstaat er mettertijd een hechte samenwerking. Na een eerste kennismaking, ontvang ik de externe hulpverleners en overloop met hen de activiteiten lezen, sprookjes vertellen, goochelen, muziek maken en schilderen. Het eerste wat ik onderzoek is hun motivatie en het respect voor het werk. Over het algemeen vraag ik hen een proef af te leggen, om te zien hoe zij het aanpakken.

Wanneer zij komen, begeleiden de animators en ikzelf hen. Vervolgens bekijken wij alles met het interne team en bespreken wij waar we de hulpverleners kunnen inzetten. 

Waaruit bestaat uw beroep als ziekenhuisclown ?

M.D. : Ik maak deel uit van de zelfstandige clowns. Ik werk samen met Paolo Doss. Voorheen volgde ik een opleiding podiumkunsten. Voor mij is het moment waarop ik de patiënten, de families en het verzorgend personeel ontmoet en wanneer de sociologische maskers vallen van groot belang. Ik ben begonnen als clown, voor ik de coördinatie van het team op mij nam. Ik kende dus al een aantal verpleegsters en dokters, voordat ik het team van animators begeleidde. De contacten met deze hulpverleners is voor mij van groot belang geweest. We zitten in een zeer grote en georganiseerde structuur met een specifieke hiërarchie. De bedoeling van de animators is om op een professionele wijze wat vrijheid en plezier te brengen. 

Wat is uw specifieke functie binnen het team, als gesprekspartner met de externe artiesten en de zorgverleners van het ziekenhuis?

M.D. : Inderdaad, ik ben coördinatrice van het team en moet alles begeleiden. Ik moet de mogelijkheid bieden opdat iedereen zijn of haar creativiteit kan uiten om zo het beste van zichzelf aan de kinderen en de familie te kunnen geven. Maar er zijn ook andere aspecten zoalsde begeleiding enzomeer. Wat hun uurroosters betreft hebben de verpleegsters een doorlopende dienst en beurtenrollen. Wij kunnen met ons kleine team geen animatie van acht uur per dag bewerkstelligen. Wij voorzien korte animaties en moeten dit doen in functie van de toestand van de kinderen, de zorg en de behandelingen die zij moeten krijgen. We moeten ons telkens aanpassen, want we werken steeds vaker met verschillende leeftijden. Het is soms moeilijk om het geplande project uit te voeren. Het is een organisatie die per dag bekeken moet worden, met de dienst en het gehele team.  

Werkt het team met een gedragscode ?

M.D.: Wat de interne animators betreft hebben wij binnen het departement waar wij deel van uitmaken een manier van werken gevonden. Maar toch moeten wij onze plaats binnen het ziekenhuis uitdiepen. Ik denk dat dit van groot belang is en dat wij dit met de juiste afstand en ervaring samen zullen oplossen. Opdat ieder zijn plaats vindt, een bepaalde erkenning krijgt en met zijn eigen regels het spel kan bepalen.

Wij danken u voor dit interview en wij wensen u en het hele team van animators een goede voortzetting !

Laatste reacties