“Wanneer het kind een band schept: palliatieve zorg voor kinderen en volwassenen in dialoog” was het thema dat de Koning Boudewijnstichting en de FAPS (Opleiding in pediatrische algologie en continue zorg) tijdens hun laatste bijeenkomst in Brussel hebben behandeld. Een symposium dat meer dan 300 zorgverleners, beleidsmakers, onderzoekers, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en leden van de acht Belgische pediatrische liaisonteams bijeenbracht. Wat uit deze bijeenkomst naar voren komt met het oog op een betere begeleiding van kinderen en hun gezinnen: het actualiseren van het werk- en financieringskader van de pediatrische liaisonteams, maar ook het organiseren van een soepele overgang naar palliatieve zorg voor volwassenen.

Zoals de FRB in haar persbericht stelt: “Elk kind met een levensbedreigende of levensduurverkortende aandoening moet toegang hebben tot kwaliteitsvolle palliatieve zorg, ongeacht waar het woont of wat zijn gezinssituatie is. Om dat mogelijk te maken, moet België onder meer het werkings- en financieringskader van de pediatrische liaisonteams actualiseren en zorgen voor een vlotte overgang naar palliatieve zorg voor volwassenen. Dat blijkt uit het verslag van een nationaal symposium dat mee werd georganiseerd door de Koning Boudewijnstichting.”
{Persbericht van de Koning Boudewijnstichting}
Palliatieve zorg voor kinderen gaat veel verder dan zorg aan het levenseinde. Ze ondersteunt kinderen met een levensbedreigende of levensduurverkortende aandoening én hun gezin vanaf het moment van de diagnose, tijdens het volledige ziekteproces en tot en met de begeleiding van naasten na het overlijden van het kind. Daarbij gaat het niet alleen om medische en verpleegkundige zorg, maar ook om de psychologische, sociale, relationele, spirituele en praktische noden van het kind en zijn omgeving. Toch blijft de toegang tot die brede ondersteuning vandaag nog sterk verschillen in België.
Van ervaringen op het terrein naar beleid
Op 27 maart 2026 brachten de Koning Boudewijnstichting en FAPS (Formation en Algologie Pédiatrique et Soins Continus) in Brussel meer dan 300 zorgverleners, beleidsmakers, onderzoekers, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en leden van de acht Belgische pediatrische liaisonteams samen. Onder het thema ‘Wanneer het kind verbindt: palliatieve zorg voor kinderen en volwassenen in dialoog’ bracht het symposium praktijkervaring, wetenschappelijke kennis en beleidsuitdagingen samen. Het verslag schuift verschillende concrete pistes naar voren om beter tegemoet te komen aan de noden van kinderen en hun gezin en palliatieve zorg voor kinderen steviger te verankeren in het beleid.
Het initiatief bouwt voort op de stand van zaken van de palliatieve zorg voor kinderen in België, die de Koning Boudewijnstichting in 2025 publiceerde. Het sluit ook aan bij de open brief die de pediatrische liaisonteams in februari 2026 publiceerden en waarin ze pleiten voor een betere erkenning, organisatie en financiering van deze zorg.
Pediatrische liaisonteams: cruciale schakel tussen ziekenhuis en thuis
De acht pediatrische liaisonteams vormen vandaag de spil van de palliatieve zorg voor kinderen in België. Ze leggen de verbinding tussen het ziekenhuis, de thuisomgeving, de eerstelijnszorg, de school en de ruimere leefomgeving van het kind. Ze ondersteunen gezinnen bij complexe medische, praktische en administratieve vragen. Daarnaast begeleiden ze eerstelijnszorgverleners, die doorgaans minder vertrouwd zijn met deze specifieke vorm van zorg.
Het huidige kader voor de erkenning en financiering van de liaisonteams steunt echter nog altijd op een koninklijk besluit uit 2010. Het verslag pleit daarom voor een actualisering, zodat het beter aansluit bij de veranderende behoeften van kinderen en gezinnen én bij de medische en organisatorische realiteit waarmee de teams vandaag worden geconfronteerd.
Eerstelijnszorg versterken
Veel gezinnen willen hun kind zo lang mogelijk thuis laten verzorgen. Om die keuze ook daadwerkelijk mogelijk te maken, moeten eerstelijnszorgverleners over de nodige specifieke kennis en ondersteuning beschikken om complexe pediatrische situaties te begeleiden.
Het verslag benadrukt daarom het belang van een betere samenwerking met huisartsen en andere eerstelijnszorgverleners. Dat vraagt onder meer om meer opleiding in palliatieve zorg voor kinderen, betere communicatie en coördinatie tussen alle betrokken zorgverleners, duidelijke verantwoordelijkheden, een gegevensuitwisseling met respect voor de privacy en een passende vergoeding voor hun bijkomende inzet.
Volwassen worden zonder breuk in het zorgtraject
Dankzij de medische vooruitgang bereiken steeds meer kinderen met een ernstige aandoening de adolescentie of zelfs de volwassen leeftijd. Dat is een positieve evolutie, maar ze brengt ook een nieuwe uitdaging met zich mee: zorgen voor een vlotte overgang van pediatrische zorg naar zorg voor volwassenen. Vandaag ervaren gezinnen die overgang nog te vaak als een breuk in het zorgtraject. Zorgculturen, communicatie en organisatie verschillen sterk, terwijl jongvolwassenen niet altijd hun plaats vinden in bestaande structuren die ofwel op kinderen, ofwel op volwassenen zijn afgestemd.
Het verslag pleit daarom voor een overgang die ruim op tijd wordt voorbereid, samen met de jongere en zijn gezin, de pediatrische teams, de zorgverleners voor volwassenen en de eerstelijnszorg. De overgang moet worden opgevat als één doorlopend zorgtraject, met bijzondere aandacht voor begeleiding, coördinatie, heldere informatie en aangepaste financiering.
Naar een nieuw beleidskader
De aanbevelingen uit het verslag van de Koning Boudewijnstichting komen op een moment waarop ook het KCE (Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg), op vraag van het RIZIV, een rapport over palliatieve zorg voor kinderen heeft voorbereid. Samen kunnen de verschillende initiatieven en analyses, het KCE-rapport, het verslag en de eerdere stand van zaken van de Koning Boudewijnstichting en de open brief van de liaisonteams, mee de basis leggen voor een nieuw beleid.
De prioriteiten zijn alvast duidelijk:
- De specifieke rol van de liaisonteams erkennen en zorgen voor een duurzame financiering;
- Opleiding versterken;
- De ondersteuning van zorg thuis verder uitbouwen;
- De verzameling van betrouwbare kwantitatieve gegevens verbeteren;
- De administratieve lasten voor gezinnen verminderen;
- Rekening houden met de rechten van het kind;
- Levensbeschouwelijke en religieuze overtuigingen respecteren;
- De overgang naar zorg voor volwassenen verbeteren.
Brieuc Van Damme, CEO van de Koning Boudewijnstichting: “We moeten van palliatieve zorg voor kinderen een volwaardig zorgtraject maken dat toegankelijk is voor elk kind, ongeacht zijn aandoening, woonplaats of de sociaaleconomische situatie van zijn gezin, vanaf de diagnose tot de volwassen leeftijd. Dat vraagt een vlotte samenwerking tussen zorgverleners, beleidsmakers en de hele samenleving. Eén uitgangspunt moet daarbij vooropstaan: het kind en zijn gezin moeten centraal staan in elke beslissing.”
Gedeeld door Samuel Walheer
LEES OOK:
- Nationale sensibiliseringscampagne rond palliatieve zorg, daar gaan we weer!
- Taboes rond pediatrische palliatieve zorg doorbreken
- Open brief « Voor kwaliteitsvolle pediatrische palliatieve zorg in België »