Een nieuw opgericht expertisenetwerk werkte een draaiboek uit voor gynaecologen, vroedvrouwen en huisartsen. Het wil de aandacht vestigen op de emotionele zorg voor vrouwen tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Vandaag ligt de focus nog te veel op de fysieke gezondheid.

Mentale problemen, zoals angsten en depressieve gevoelens, komen nochtans voor bij 20% van de vrouwen tijdens de zwangerschap en na de bevalling. Zelf voelen ze de druk om te beantwoorden aan de sociale verwachtingen, de spreekwoordelijke ‘roze wolk’. De zorgprofessionals die hen begeleiden beperken zich dan weer tot het nakijken van de lichamelijke toestand.

Draaiboek

Tegen die achtergrond ontwikkelde UZGent een draaiboek op maat van de zorgverleners die zwangere vrouwen begeleiden. Het moet helpen om mentale problemen vroegtijdig op te sporen door de risicofactoren in kaart te brengen aan de hand van een reeks vragen. Het draaiboek omvat concrete suggesties om de vrouw door te verwijzen naar de huisarts of eventueel meer gespecialiseerde hulp.

Proefproject

Het belang van het opvolgen van psychische problemen tijdens de zwangerschap bleek al uit een proefproject uit 2016. Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen breidt het nu uit over heel Vlaanderen. Dankzij de oprichting van het ‘Expertisenetwerk voor Perinatale en Mentale Gezondheid’ kunnen gespecialiseerde centra ervaringen en expertise uitwisselen. Het draaiboek betekent pas een eerste stap. Later volgen nog sensibiliseringscampagnes en opleidingen voor de zorg- en hulpverleners.

Onderhandelaars van het Europees Parlement en de lidstaten bereikten een akkoord over een pakket maatregelen rond de leef-werkbalans. Zo krijgen vaders in heel de Europese Unie recht op minstens tien dagen kraamverlof. De vergoeding moet minstens even hoog zijn als een ziekte-uitkering in eigen land.

Meer individueel ouderschapsverlof

Ook de Europese regels voor ouderschapsverlof veranderen. De regel dat elke ouder minstens vier maanden ouderschapsverlof kan opvragen, blijft van kracht. Maar minstens twee maanden daarvan zijn niet overdraagbaar naar de andere ouder. Die individualisering moet vermijden dat vrouwen al te automatisch thuisblijven voor de kinderen. Bovendien kunnen ouders het verlof voltijds, deeltijds of beetje per beetje opnemen.

Vijf dagen zorgverlof

Voor het eerst komt er een Europees kader voor zorgverlof, mensen die thuisblijven om te zorgen voor zieke kinderen of voor hun eigen ouders via mantelzorg. In iedere lidstaat krijgen werknemers het recht op vijf dagen zorgverlof per jaar. Mantelzorgers en ouders van kinderen jonger dan acht jaar zullen hun werkgever bovendien om flexibele werkuren en thuiswerk kunnen vragen.

Hogeschool PXL, Jessa ziekenhuis en CM lanceerden in november een game die kinderen voorbereitdt op een ziekenhuisopname.

[Een artikel van Christelijke Mutualiteit – 16/11/2018]

Wanneer een kind naar het ziekenhuis moet, is dat vaak een stresserende gebeurtenis. Niet alleen voor het kind zelf, maar ook voor de ouders. Kinderen weten niet altijd wat hen te wachten staat en hebben heel wat vragen. Waarom mogen ze niet eten voor de operatie? Mogen mama en papa mee naar de operatiezaal? En hoe zal de verdoving gebeuren? Hogeschool PXL, het Jessa Ziekenhuis en gezondheidsfonds CM hebben een computerspel voor tablets ontwikkeld dat kinderen en ouders voorbereidt op een ziekenhuisopname.

HospiAvontuur is bedoeld voor jongeren van vier tot zeven jaar, die het spel thuis met een ouder of andere volwassene spelen. De game bestaat uit verschillende levels: van het klaarmaken van de koffer voor de ziekenhuisopname tot het moment waarop het kind het ziekenhuis verlaat. Zo worden kind en ouder spelenderwijs ondergedompeld in het volledige traject van een opname onder algemene narcose.

Onderzoek 

Aan de ontwikkeling van HospiAvontuur gingen verschillende onderzoeksprojecten vooraf. Een haalbaarheidsstudie met steun van het Agentschap Innoveren en Ondernemen en in samenwerking met KT Scholengroep kende een positief resultaat, waarna de onderzoekers een proof of concept hebben ontwikkeld. Hiervoor mochten ze rekenen op medewerking van verschillende stakeholders zoals ziekenhuismedewerkers, ouders, verpleegkundigen. Daarnaast werd er een beroep gedaan op een grafisch ontwerper, een game developer en op professionele stemacteurs.

Angstreductie 

Daarnaast ging in 2017 een effectiviteitsstudie van start. Hiermee willen onderzoekers van PXL en Jessa nagaan of een computerspel de medicatie kan vervangen die kinderen moeten innemen om hun angst voor een ziekenhuisopname te verminderen. De eerste resultaten blijken positief en worden bevestigd door de ervaringen van kinderen en ouders. De belangrijkste verdienste van het spel is ongetwijfeld dat kinderen goed geïnformeerd zijn over wat er bij de ziekenhuisopname zal gebeuren.

Jo Vrancken en Liesbeth De Gryse, onderzoekers van PXL-Zorginnovatie: ‘Het project HospiAvontuur is een unieke samenwerking met verschillende partners binnen en buiten Hogeschool PXL. We zijn opgetogen dat de eerste resultaten positief zijn, omdat het spel bijdraagt tot preoperatieve angstreductie. Bovendien bereidt het kinderen op een belevingsvolle en realistische manier voor op een ziekenhuisopname.’ 

CM-directeur Lizy Cosemans: ‘Als kinderen door een herkenbare en leuke game te spelen minder angst en stress ervaren bij een ziekenhuisopname, dan bevordert dat het mentaal welzijn van kind én ouders, iets wat we als gezondheidsfonds uiteraard belangrijk vinden.’ 

Leen Coremans, orthopedagoge dienst kinder- en jeugdgeneeskunde Jessa Ziekenhuis: ‘Vanuit de afdeling kinder- en jeugdgeneeskunde weten we hoe belangrijk een goede voorbereiding van kinderen is. Met het gehele team proberen we zo goed mogelijk aan de noden van onze patiëntjes te voldoen. We blijven zoeken naar manieren van voorbereiding en ondersteuning die aansluiten bij de leefwereld en eigenheid van ieder kind. We kijken er dan ook naar uit om met dit nieuw project aan de slag te gaan.’