Categorie 1

Een dag om verpleegkundigen te vieren… en stil te staan bij hun toekomst in België

Elk jaar vieren we op 12 mei de Internationale Dag van de Verpleegkundigen. Naast de feestelijkheden is dit ook een moment om het centrale belang van verpleegkundigen binnen ons gezondheidszorgsysteem te benadrukken. In België vindt de editie van 2026 plaats in de bijzondere context van een recente hervorming van de opleiding verpleegkunde in de Federatie Wallonië-Brussel en van aanhoudende uitdagingen op het terrein. 

Voor Hospichild is het ook essentieel om bijzondere aandacht te besteden aan kinderverpleegkundigen, die een sleutelrol spelen in de begeleiding van kinderen die in het ziekenhuis zijn opgenomen en hun gezinnen.

Verpleegkunde is een kunst, en om er een kunst van te maken, vereist ze een totale toewijding en een even grondige voorbereiding als die van een schilder of beeldhouwer.” – Florence Nightingale, beschouwd als de grondlegster van de moderne verpleegkunde.

Een hervorming van de opleiding die vragen oproept

Midden april 2026 keurde het parlement van de Federatie Wallonië-Brussel een belangrijke hervorming van de opleiding in de verpleegkunde goed. Die hervorming wil de opleidingstrajecten moderniseren en beter laten aansluiten bij de behoeften in de praktijk.

Onder de veranderingen vallen:

  • de geleidelijke uitdoving van het brevet van verpleegkundige;
  • de ontwikkeling van een nieuw profiel van assistent in verpleegkundige zorg;
  • de invoering van overstapmogelijkheden om loopbaanontwikkeling aan te moedigen;
  • de bijwerking van de verwachte vaardigheden.

Hoewel deze hervorming de ambitie heeft de zorgkwaliteit te verbeteren, roept ze ook vragen op, vooral voor gespecialiseerde sectoren zoals de pediatrie. Professionals in de sector stellen zich daarbij onder meer de volgende vragen: hoe kunnen we garanderen dat de opleiding voldoende diepgaand is om in te spelen op de specifieke behoeften van kinderen? hoe kunnen we deze diensten, die emotioneel vaak zwaar wegen, aantrekkelijk blijven maken?

Sleutelrol voor kinderen en hun familie

Kinderverpleegkundigen nemen een unieke plaats in binnen de zorg, met een holistische benadering die het kind en zijn of haar gezin centraal stelt. Deze expertise wordt in België verdedigd door de Association des Infirmiers Spécialisés en Pédiatrie et Néonatologie, de vereniging van gespecialiseerde verpleegkundigen in pediatrie en neonatologie, die het belang van gespecialiseerde opleidingen onderstreept, informeert over de uitdagingen binnen de sector en professionele ontwikkeling ondersteunt. Zo lezen we op hun site het volgende: “Of het nu in de pediatrie, de neonatologie, op de spoeddienst of thuiszorg is: deze professionals tonen een groot aanpassingsvermogen, veel luisterbereidheid en creativiteit. In de praktijk is hun rol tegelijk technisch en uitgesproken menselijk: de communicatie afstemmen op het kind, geruststellen, begeleiden bij pijn en gezinnen ondersteunen. “

Specifieke expertise die nog onvoldoende wordt erkend

De specialisatie in pediatrie bestaat wel degelijk in België, maar krijgt niet altijd de waardering die ze verdient. Toch zijn de vereiste competenties heel specifiek: kennis van de ontwikkeling van het kind, pediatrische aandoeningen, leeftijdsgerichte communicatie en samenwerking met gezinnen. In een context van schaarste aan verpleegkundig personeel blijven ook pediatrische diensten niet gespaard. Om kwaliteitsvolle zorg voor kinderen te blijven garanderen, is het dan ook cruciaal om professionals die op deze realiteit zijn voorbereid aan te trekken én te behouden.

En morgen?

Op deze Internationale Dag van de Verpleegkundigen is het essentieel om te benadrukken dat achter elke zorgverlening in de eerste plaats een menselijke relatie schuilgaat. In de pediatrie krijgt die realiteit een bijzondere intensiteit: het gaat niet alleen om de zorgverlening, maar ook de begeleiding van een kind in volle ontwikkeling, met zijn of haar angsten en houvast, en van een familie die op zoek is naar begrip en geruststelling.

Verpleegkunde is meer dan technische handelingen: ze steunt op een vertrouwensrelatie met de patiënt en diens familie.” – FOD Volksgezondheid

In die context zijn de lopende veranderingen, zoals de hervorming van de opleiding en de evoluerende arbeidsomstandigheden en erkenning van het beroep, allerminst abstracte kwesties. Ze zullen een rechtstreekse impact hebben op de kwaliteit van de zorgrelatie en op het vermogen van professionals om aanwezig en beschikbaar te zijn en te beantwoorden aan de behoeften van kinderen. Daarom is het zo belangrijk om het brede publiek hier vandaag al bewust van te maken.

 

LEES OOK:

Geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren: het ziekenhuis Parhélie wordt onderdeel van de ziekenhuisgroep Valisana

Het is officieel: het Parhélie-ziekenhuis wordt onderdeel van de Valisana-ziekenhuisgroep. Beide organisaties verzekeren dat deze overname geen gevolgen heeft voor de opvang en behandeling van kinderen en jongeren. Integendeel, door hun expertise te bundelen, hebben Parhélie en Valisana een gezamenlijke ambitie: de toegang tot gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren versterken en tegemoetkomen aan de groeiende behoeften in het Brussels Gewest.


Ter herinnering: Parhélie is een kinderpsychiatrisch ziekenhuis dat autistische, psychotische of ernstig neurotische kinderen en jongeren van 3 tot 18 jaar opvangt. Valisana is op haar beurt het grootste centrum voor neurologisch-motorische en geriatrische revalidatie in Brussel. Deze recente fusie biedt Valisana de kans om de erkende expertise van Parhélie op het gebied van kinderpsychiatrie en de behandeling van autismespectrumstoornissen bij kinderen en jongeren volledig te integreren.

{Persbericht van het ziekenhuisconcern Valisana}

De geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren versterken

Deze integratie maakt het mogelijk om:

  • het aanbod van kinderpsychiatrische zorg te consolideren en te waarborgen
  • de zorgtrajecten te versterken, van de vroege kinderjaren tot de adolescentie
  • innovatieve medische en therapeutische projecten te ontwikkelen

De medische, zorg-, educatieve en administratieve teams van Parhélie voegen zich bij die van Valisana, waardoor de continuïteit van de zorg en de lopende projecten wordt gewaarborgd.

Volledige continuïteit voor kinderen en hun gezinnen

Deze overname heeft geen gevolgen voor de opvang en begeleiding van kinderen en jongeren. Ziekenhuisopnames en begeleidingsprogramma’s blijven onder dezelfde kwaliteits- en veiligheidsvoorwaarden gehandhaafd.

De institutionele, medisch-sociale en educatieve partners zullen blijven samenwerken met de teams die nu deel uitmaken van Valisana.

Een gezamenlijke ambitie ten dienste van de regio

Door hun expertise te bundelen, geven Parhélie en Valisana uiting aan een gezamenlijke ambitie: de toegang tot gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren verbeteren en tegemoetkomen aan de groeiende behoeften in de regio. Deze stap luidt een nieuw hoofdstuk in, gebaseerd op de complementariteit van expertise, het bundelen van middelen en de voortdurende verbetering van de kwaliteit van de zorg.

Het Parhélie-ziekenhuis

Door hun expertise te bundelen, geven Parhélie en Valisana uiting aan een gezamenlijke ambitie: de toegang tot gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren verbeteren en tegemoetkomen aan de groeiende behoeften in de regio. Deze stap luidt een nieuw hoofdstuk in, gebaseerd op de complementariteit van expertise, het bundelen van middelen en de voortdurende verbetering van de kwaliteit van de zorg. Het Parhélie-ziekenhuis:

  • Opgericht in 1962 (onder de naam “Centre chez nous”)
  • 34 kinderpsychiatrische bedden: 24 dagbedden en 10 dag-nachtbedden
  • Op twee locaties: Sint-Lambrechts-Woluwe en Ukkel
  • Activiteit: behandeling van autismespectrumstoornissen bij kinderen en adolescenten, evenals pervasieve ontwikkelingsstoornissen ontwikkeling en oplossingen voor dubbele diagnoses.

Valisana in het kort

Valisana werd opgericht in 1976 (onder de naam „Clinique Sanatia“) en bestaat uit twee expertisecentra: revalidatie en psychiatrie. De ziekenhuisgroep is aanwezig op vier locaties:

  • Valida: 175 bedden voor neurologisch-motorische en geriatrische revalidatie in Sint-Agatha-Berchem (de grootste vestiging in Brussel), een centrum voor ambulante revalidatie en een polikliniek
  • Geïntegreerd Instituut voor Psychiatrie: 70 bedden voor acute psychiatrie voor volwassenen en adolescenten (psychose, overgang, opvang), in samenwerking met de psychiatrische diensten van de CUSL
  • Psychiatrisch verzorgingstehuis Sanatia: opvang van 95 bewoners, in Elsene
  • Psychiatrisch dagcentrum Le Canevas voor volwassenen, in Elsene

 

→ Info en contact: Valisana en info@valisana.be

LEES OOK: 

De Koning Boudewijnstichting doorbreekt de taboes rond palliatieve zorg voor kinderen

In België is pediatrische palliatieve zorg nog steeds weinig bekend en gaan er veel vooroordelen over rond. Toch biedt deze zorg een grote verlichting en een belangrijke steun voor ernstig zieke kinderen en hun families. De Koning Boudewijnstichting zet zich in voor prioriteiten die zijn gebaseerd op steeds groeiende behoeften, maar waarvoor de toegang nog te beperkt is.

Palliatieve zorg is een multidisciplinaire aanpak die tot doel heeft de levenskwaliteit te verbeteren – en die zich niet beperkt tot het levenseinde – van patiënten met een ongeneeslijke ziekte en hun naasten. Deze zorg gaat meestal gepaard met een multidisciplinaire en gepersonaliseerde aanpak die gericht is op behandelingen op maat; deze behandelingen zijn bedoeld om het fysieke, psychologische, sociale en zelfs spirituele welzijn van de patiënten te verbeteren. Ook de naasten krijgen ondersteuning om hen te helpen bij het rouwproces.

{Persbericht van de Koning Boudewijnstichting}

Geen enkel kind achterlaten 

Elk kind dat wordt geconfronteerd met een levensbedreigende of levensbeperkende ziekte verdient vanaf de diagnose een continue, menselijke en hoogwaardige begeleiding – ongeacht het verdere verloop. Dat is de ambitie die de Koning Boudewijnstichting centraal stelt.

In 2024 bracht de Stichting de situatie van pediatrische palliatieve zorg in België in kaart. Het rapport toont aan dat ons land over waardevolle expertise beschikt, onder meer dankzij acht pediatrische liaisonteams die ernstig zieke kinderen thuis ondersteunen en onnodig lange ziekenhuisopnames helpen vermijden. Deze teams spelen een sleutelrol: ze coördineren de zorg, zorgen voor een vlotte overgang tussen ziekenhuis en thuis, begeleiden families, bieden rouwondersteuning en leiden zorgprofessionals op.

Maar het systeem kraakt in zijn voegen. Het wettelijke kader en de financiering van deze teams steunen nog altijd op een koninklijk besluit uit 2010 – een regeling die vandaag onvoldoende tegemoetkomt aan de reële personeels- en werkingsbehoeften.

Groeiende noden, maar de toegang blijft achter 

Dankzij de vooruitgang in de geneeskunde leven steeds meer kinderen langer met complexe en chronische aandoeningen. Waar palliatieve zorg vroeger vooral gelinkt werd aan pediatrische kankers, gaat de begeleiding vandaag veel vaker naar kinderen met neurologische, genetische, metabole of cardiale aandoeningen, of met aangeboren afwijkingen.

Maar ondanks deze groeiende groep kinderen die baat heeft bij palliatieve zorg, blijft de toegang ertoe beperkt en vaak te laat. Hardnekkige taboes rond het woord ‘palliatief’, een gebrek aan opleiding en een financiering die al sinds 2010 onveranderd is, remmen de ontwikkeling af. Een Brusselse studie* spreekt boekdelen: tussen 2010 en 2014 werden van de 22.533 kinderen die opgenomen waren met complexe chronische aandoeningen, slechts 1,7% doorverwezen naar een pediatrisch liaisonteam.

Het rapport legt bovendien twee urgente noden bloot: families hebben meer mogelijkheden tot respijt nodig om uitputting te voorkomen, en brussen verdienen betere en meer structurele ondersteuning – zij blijven vandaag te vaak onzichtbaar, ondanks hun grote emotionele kwetsbaarheid.

Vijf prioriteiten voor structurele verandering 

Uit de analyse van de Koning Boudewijnstichting komen vijf duidelijke prioriteiten naar voren om de pediatrische palliatieve zorg duurzaam te versterken:

• Doorbreek de taboes: verbeter de communicatie rond het woord ‘palliatief’ zodat gezinnen sneller en beter hun weg vinden naar ondersteuning.
• Investeer in opleiding: geef zorgprofessionals de kennis en vaardigheden die nodig zijn om kinderen en families kwaliteitsvol te begeleiden.
• Vergroot de toegankelijkheid: voorzie voldoende personele en financiële middelen om pediatrische palliatieve zorg op elk moment beschikbaar te maken.
• Stimuleer onderzoek: verzamel betrouwbare data en inzichten om noden objectief in kaart te brengen en beleid te onderbouwen.
• Ondersteun brussen en gezinnen: erken hun kwetsbaarheid en breid respijt- en ondersteuningsmogelijkheden uit.

Een symposium om de actoren te mobiliseren 

Op 27 maart brengt het symposium ‘Als het kind verbindt: palliatieve zorg voor kinderen en volwassenen in dialoog’ zorgprofessionals, onderzoekers, beleidsmakers en vertegenwoordigers van verenigingen samen om vaststellingen te delen, ervaringen te kruisen en concrete pistes voor actie te bepalen. Doel: een structurele verandering stimuleren zodat elk betrokken kind kan rekenen op een continue, menselijke en kwalitatieve begeleiding, vanaf de aankondiging van de diagnose en gedurende het hele traject.

Meer info 

→ Cathy Verbyst : verbyst.c@kbs-frb.be ou +3225490278

À LIRE AUSSI :

 

“Hamnet”, of hoe vreselijk een kind verliezen is

De film Hamnet van regisseur Chloé Zhao is gebaseerd op de gelijknamige roman van Maggie O’Farrell en vertelt een diepmenselijk verhaal: het verlies van een zoon en de verwoestende gevolgen daarvan op een gezin. De film focust op de pijn die Agnes en William Shakespeare ondergaan nadat hun jonge zoon Hamnet bezwijkt aan een ziekte. Met een zeldzame gevoeligheid schetsen de acteurs de interne gevoelswereld van ouders die rouwen.

Still uit de film Hamnet, geregisseerd door Chloé Zhao

 

Het verlies staat centraal in de film en is dan ook meer dan een dramatische gebeurtenis: het is een existentiële test die de identiteiten, projecten en relaties van de personages overhoopgooit. Iedereen gaat immers op zijn manier om met het onzegbare. De prachtige beelden en indrukwekkende acteerprestaties maken de tragedie bovendien nog scherper. Hamnet is een wondermooie film over de schok die zoveel families doormaken wanneer ze een kind verliezen.

Pijn die elke logica tart

In elke cultuur en in de psychologie wordt de dood van een kind beschouwd als de meest oneerlijke en destructieve gebeurtenis die een ouder kan overkomen. Op de website van Hospichild wordt die beproeving onomwonden beschreven: wie zijn kind verliest voelt onherroepelijk iets breken in zichzelf, nu een bron van zingeving en toekomstplannen verdwenen zijn, en verduurt een diep en intens lijden dat existentiële vragen oproept als “Waarom wij? Waarom hij?” Die pijn beperkt zich niet tot een tijdelijk verdriet, maar verstoort alle oriëntatiepunten, verandert je relatie tot de wereld en sleurt je mee in een wervelwind van tegenstrijdige gevoelens als onbegrip, woede, schuld en eenzaamheid.

Het is alsof je je hart vraagt om zonder je longen te leven, alsof je de maan uit de lucht plukt.” Citaat uit de film Hamnet.

Rouw is geen etappe, het is een pad

Het portret van de rouw van het gezin in Hamnet stemt overeen met wat je op Hospichild kan lezen: je kan het verlies niet “overwinnen” alsof het een bergetappe zou zijn, het is een interne transformatie die meer weg heeft van een eindeloos wandelpad. In het begin kan de pijn onoverkomelijk lijken en herinnert elk moment je aan de afwezigheid van je kind (het eindeloze verdriet van Agnes en de vlucht van William). Mettertijd en dankzij diverse vormen van begeleiding kunnen ouders echter leren leven met dat gemis, het een plaats geven in hun bestaan, zonder dat de liefde voor hun verloren kind verzwakt.

Hulpbronnen, rouwbegeleidingsverenigingen voor ouders en specifieke boeken

Kunst verhaalt het onzegbare

De film Hamnet overstijgt het historische genre of de boekverfilming: hij verbeeldt bijzonder aangrijpend de vreselijke beproeving van ouders die rouwen, iets waarin duizenden gezinnen zich zullen herkennen. Wanneer Shakespeare met zijn toneelstuk Hamlet artistiek vormgeeft aan een quasi onbespreekbaar lijden, helpt hij, op zijn manier, de stilte rond de dood van zijn kind te doorbreken. Hij herinnert de toeschouwers en ook zijn vrouw Agnes eraan dat, ook al zal die pijn nooit helemaal verdwijnen, hij wel kan worden doorkruist door uitdrukkingsvormen als theater (of film).

Ondanks de soms bijzonder emotionele scènes beveelt het Hospichild-team Hamnet warm aan. De film is momenteel in de bioscoop te zien.

 

LEES OOK:

Doe mee aan onze online tevredenheidsenquête!

We beginnen het nieuwe jaar in schoonheid met onze Tevredenheidsenquête bij de gebruikers van de website van Hospichild. Invullen duurt maar een paar minuten en helpt ons om nog beter in te spelen op de behoeften van gezinnen en gezondheidswerkers. Alvast bedankt!

Hospichild is een webplatform met informatie en hulpmiddelen voor kinderen die in het ziekenhuis worden opgenomen en kinderen met een handicap in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Sinds twee jaar maakt het initiatief deel uit van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, dat op zijn beurt tot Vivalis.brussels behoort. Hospichild kadert in een van de vier opdrachten van het Observatorium: “de Brusselse burgers en professionals informeren via wetenschappelijke projecten”.

De tevredenheidsenquête

De enquête werd opgesteld naar aanleiding van een stage bij het team van Hospichild, in samenwerking met leden van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad. Ze is bedoeld om positieve punten en verbeterpunten in kaart te brengen zodat we beter kunnen aansluiten op de behoeften van gezinnen en gezondheidswerkers.

De vragenlijst is beschikbaar in het Nederlands en het Frans. Hij is bedoeld voor ouders en naasten van zieke kinderen, professionals in de medische of psychosociale sector, maar ook voor het verenigingsnetwerk, leden van verenigingen of ngo’s en al wie geïnteresseerd is in het onderwerp en het platform af en toe of vaak bezoekt.

De thema’s die aan bod komen, zijn de toegankelijkheid van het platform, de relevantie van de informatie en hulpmiddelen, de duur van het bezoek en het nut van het vragenformulier. In de praktijk duurt het ongeveer vijf minuten om de enquête te beantwoorden. Jouw bijdrage is heel waardevol voor ons!

Neem deel aan de Tevredenheidsenquête bij de gebruikers van de website van Hospichild

Ontstaan van het project

Hospichild werd opgericht in maart 2007 en maakte aanvankelijk deel uit van de vzw Centrum voor Maatschappelijke Documentatie en Coördinatie (CMDC-CDCS). Oorspronkelijk ging het om een initiatief van de beleidsmakers van de Brusselse hoofdstedelijke regering dat in 2003 gestart is (de website is online sinds 2007). De subsidies worden toegekend door de ministers die bevoegd zijn voor de gezondheid in het Brusselse Gewest. Na een proces van twee jaar maakt Hospichild sinds 1 februari 2023 deel uit van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad.

→ Lees meer over het Ontstaan van het Hospichild-project

Een specifiek initiatief

Zowel Hospichild als Born in Brussels (een webplatform met informatie en hulpmiddelen voor de perinatale periode in Brussel) maken deel uit van het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, de studiedienst van de Diensten van het Verenigd College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. Het is een tool voor al wie betrokken is bij de ontwikkeling en uitvoering van het beleid inzake gezondheid en armoedebestrijding in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest: beleidsmakers, actoren op het terrein en burgers.

→ Lees meer over het Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad

Vivalis.brussels

Vivalis is de administratie van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC). Samen met zijn partner Iriscare is Vivalis (vroeger de “Diensten van het Verenigd College – DVC” van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie) verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid inzake gezondheid en bijstand aan personen in het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad. Sinds december 2023 wil Vivalis, waar Hospichild onder valt, zijn opdracht op het gebied van volksgezondheid en sociale preventie benadrukken. Een nieuwe, duidelijkere en meer sprekende identiteit voor de Brusselaars →

→ Vivalis.brussels