Nieuws

Kinderen in een medisch-psychosociale situatie in het ziekenhuis: ziekenhuisfederaties roepen op tot actie

De ziekenhuisfederaties GIBBIS, santhea en UNESSA hebben onlangs een nota (samen met onderzoeksresultaten) opgesteld en gepubliceerd over ziekenhuisopnames van kinderen met medisch-psychosociale problemen (MPS). Zij roepen op tot actie, zodat deze kwetsbare kinderen snel kunnen profiteren van een integrale, gecoördineerde en op hun behoeften afgestemde zorg. Het gaat er ook om te waarborgen dat hun ziekenhuisverblijf beperkt blijft tot de tijd die nodig is voor de beoordeling, de zorg en de therapeutische begeleiding.

 {Persbericht van de drie ziekenhuisfederaties}

In 2025 werden 2.420 ziekenhuisopnames geregistreerd van kinderen in een medisch-psychosociale kwetsbare situatie (MPS) in 29 Brusselse, Waalse en Duitstalige algemene ziekenhuizen, zo blijkt uit een gezamenlijke bevraging van GIBBIS, Santhea en UNESSA. Voor deze kinderen met complexe noden vervult het ziekenhuis een essentiële rol op het vlak van bescherming, zorg, beoordeling en therapeutische oriëntatie. Een rol die moeilijk erkend raakt binnen een gespecialiseerd en coherent kader.

Bovendien duren ziekenhuisopnames, bij gebrek aan aangepaste vervolgvoorzieningen om de continuïteit van de zorg te waarborgen, vaak veel langer dan medisch noodzakelijk, soms zelfs maanden. Op basis van deze vaststellingen pleiten de drie federaties voor erkenning van de specifieke noden van deze bijzonder kwetsbare kinderen op het kruispunt van verschillende sectoren, en voor de uitbouw van een gestructureerd, geïntegreerd en gecoördineerd zorgtraject met de extramurale actoren.

Kinderen in een MPS-situatie zijn bijzonder kwetsbaar. Zij kampen met een complexe combinatie van medische, psychologische, sociale, pedagogische en/of beschermingsproblematieken: mishandeling, ernstige verwaarlozing, gedragsstoornissen, trauma’s, psychosomatische stoornissen of chronische aandoeningen in een sterk verzwakte gezinssituatie.

Kerncijfers

De bevraging bij de algemene ziekenhuizen in Brussel, Wallonië en de Duitstalige Gemeenschap toont aan dat deze realiteit inmiddels structureel is:

• 2.420 ziekenhuisopnames van kinderen in een MPS-situatie werden geregistreerd in 2025;
• bijna 12% van de pediatrische bedden (87 van de 729 bedden) wordt ingezet voor deze zorgtrajecten;
• 1.460 kinderen werden opgenomen via de spoeddiensten;
• 354 kinderen werden door het parket in het ziekenhuis geplaatst;
• 93% van de ziekenhuizen heeft al dergelijke opnames moeten weigeren wegens een tekort aan plaatsen, personeel of aangepaste oplossingen.

Het ziekenhuis als plaats voor evaluatie, zorg en therapeutische oriëntatie, niet als leefomgeving

Voor een deel van deze kinderen is een ziekenhuisopname van enkele weken noodzakelijk om een globale beoordeling van hun situatie uit te voeren, de nodige zorg op te starten en hun therapeutische oriëntatie te organiseren.

Maar al te vaak duurt de opname langer dan noodzakelijk, niet omdat er nog nood is aan ziekenhuiszorg, maar omdat er geen aangepaste oplossing beschikbaar is om de zorg over te nemen.

Ziekenhuisteams zien zich daardoor genoodzaakt een rol op te nemen die verder gaat dan hun kerntaak: kinderen beschermen, begeleiden en opvangen in afwachting van een plaatsing, een gespecialiseerde voorziening of aangepaste begeleiding. Die situatie is nefast, zowel voor de kinderen, die recht hebben op een omgeving die beter aansluit bij hun noden, als voor de ziekenhuizen, waarvan de pediatrische diensten zwaar onder druk komen te staan.

Naast de langdurige bezetting van ziekenhuisbedden en middelen, plaatst de aanwezigheid van zowel kinderen die zorg nodig hebben als kinderen voor wie een ziekenhuisopname niet langer aangewezen is, de zorgteams voor complexe situaties waarvoor zij niet noodzakelijk zijn opgeleid en waarvoor zij onvoldoende middelen ter beschikking hebben.

De essentiële rol van ziekenhuizen structureel erkennen

De bevraging toont aan dat ziekenhuizen in de praktijk vandaag reeds een gespecialiseerde medisch-psychosociale opdracht vervullen. Zij vangen deze kinderen op, stabiliseren hun situatie, voeren een multidimensionele beoordeling uit, coördineren alle betrokken actoren tijdens de opname en bereiden hun therapeutische oriëntatie naar de meest geschikte oplossing voor. Voor deze zorg zetten zich dagelijks kinderartsen, kinder- en jeugdpsychiaters, psychologen, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen en tal van externe partners in. Toch geniet deze essentiële opdracht vandaag geen structurele erkenning, geen coherent kader en geen aangepaste financiering.

Voor GIBBIS, Santhea en UNESSA is het daarom noodzakelijk deze realiteit te erkennen en volledig te integreren in een gestructureerd zorgtraject.

Drie vragen om beter tegemoet te komen aan de noden van kinderen

Geconfronteerd met deze realiteit vragen de ziekenhuisfederaties drie complementaire maatregelen om kinderen in een MPS-situatie gedurende hun volledige traject aangepaste zorg te garanderen:

  • de erkenning en financiering van een MPS-coördinatiefunctie binnen de ziekenhuizen om de continuïteit tussen de sectoren gezondheid, geestelijke gezondheidszorg, jeugdhulp, justitie en onderwijs te verzekeren;
  • de oprichting van gespecialiseerde MPS-teams binnen de pediatrische diensten via een versterking van de personele middelen en de erkenning van specifieke MPS-pediatrische bedden voor deze zorgtrajecten;
  • de ontwikkeling van oplossingen voor begeleiding, bescherming en opvang vóór en na de ziekenhuisopname, zodat kinderen niet langer langdurig in het ziekenhuis moeten verblijven bij gebrek aan een alternatief.

 

Gedeeld door Sofia Douieb

Nationale sensibiliseringscampagne rond palliatieve zorg, daar gaan we weer!

“Palliatieve zorg verbetert de levenskwaliteit van ongeneeslijk zieke mensen en hun naasten, zeker wanneer men er tijdig een beroep op doet”, dat is de boodschap die de drie nationale federaties voor palliatieve zorg (Brusselse Federatie voor Palliatieve en Continue Zorg, Federatie Palliatieve Zorg Vlaanderen en Fédération Wallonne des Soins Palliatifs) willen doorgeven met hun nationale communicatiecampagne, om dit onderwerp uit de taboesfeer te halen.

De campagne werd ‘Zorg en zoveel meer’ gedoopt. Het voornaamste doel? Een positiever beeld creëren van palliatieve zorg en zo bijdragen aan het beperken van de zinloze en inefficiënte behandelingen in de laatste levensfase, en dit vanuit het oogpunt van de patiënt (inefficiëntie + verminderde levenskwaliteit) als van de maatschappij (oneigenlijke uitgaven). Om zoveel mogelijk mensen te bereiken worden diverse communicatiekanalen ingezet: affiches, brochures, website, radiospots, video’s op sociale media (waaronder een over pediatrische palliatieve zorg).

Informeren om inzicht te verschaffen

Het opzetten van een dergelijke campagne in België is nodig om het grote publiek een betere kijk te verschaffen op wat palliatieve zorg is (iedereen kan er ooit mee te maken krijgen) en om aan te tonen dat PZ niet beperkt blijft tot het levenseinde, maar ook gericht is op de levenskwaliteit van de patiënten en hun omgeving. Precies daarom zal u binnenkort slogans kunnen lezen op affiches of horen in radio- en tv-spots, die focussen op de kleine geneugten’ van het leven, veeleer dan op de dood.

Zorg en zoveel meer

De website bij deze campagne (www.zorgenzoveelmeer.be) omvat heel wat informatie, video’s, nuttige adressen… Er staat onder meer te lezen: “Palliatieve zorg verbetert de levenskwaliteit van ongeneeslijk zieke mensen en hun naasten, zodat ze ondanks de ziekte nog zo veel mogelijk van het leven kunnen genieten, tot het einde. Het gaat om een gepersonaliseerde begeleiding die vertrekt vanuit de wensen en behoeften van de patiënt en diens omgeving en om een multidisciplinaire aanpak die aandacht heeft voor het lichamelijke, psychologische, sociale en spirituele welzijn.”

Een recht voor iedereen, ongeacht de leeftijd

Naast die informatie vermeldt de website ook verschillende definities van PZ, zoals “de persoon staat centraal, niet de ziekte”, “ondersteuning voor de hele omgeving”, “vroeg starten is beter”… En wanneer we het Hospichild-thema van het zieke kind aanraken: “een recht voor iedereen, ongeacht de leeftijd, ziekte en levensverwachting”. Daaronder staat: “Er bestaan specifieke pediatrische programma’s voor de opvang van ernstig zieke kinderen, met het oog op een betere levenskwaliteit voor de kinderen en ondersteuning voor hun ouders bij de zorg en de rouw.”

 

→ Meer weten? www.zorgenzoveelmeer.be

 

Samen verslaan we meningitis tegen 2030

Elk jaar op 5 oktober maakt Wereld Meningitis Dag ons bewust van de gevaren van deze ziekte en hoe we ons ertegen kunnen beschermen. De ideale gelegenheid om gezinnen in België te herinneren aan het belang van preventie en vroegtijdige screening.

Meningitis is een erg gevaarlijke ziekte, en dan vooral voor kinderen. Om tragedies te voorkomen zijn preventie door vaccinatie en verhoogde waakzaamheid bij de eerste symptomen essentieel. Wereld Meningitis Dag en het initiatief “Defeating meningitis by 2030” van de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) benadrukken dat er dringend actie moet worden ondernomen om onze kinderen te beschermen en deze bedreiging eens en voor al­tijd uit te bannen. Dit initiatief van de WGO bestaat nu al enkele jaren en beoogt het aantal gevallen van bacteriële meningitis met 50% te verminderen en het aantal doden en de gevolgen van de ziekte drastisch terug te dringen.

Bijzonder gevaarlijk voor jonge kinderen

Meningitis of hersenvliesontsteking is een ernstige ziekte die vooral kinderen treft. Die ontsteking van het vlies rond de hersenen en het ruggenmerg kan worden veroorzaakt door een virus of een bacterie. Bacteriële meningitis is zeldzamer maar ernstiger. Die vorm kan onomkeerbare complicaties veroorzaken zoals doofheid en neurologische stoornissen. In de meest ernstige gevallen kan een bacteriële hersenvliesontsteking zelfs tot de dood leiden in amper 24 uur. Vooral kinderen jonger dan vijf jaar zijn bijzonder kwetsbaar voor deze ziekte. Hun immuunsysteem is namelijk nog niet volledig ontwikkeld, waardoor ze vatbaarder zijn voor ernstige ontstekingen. Bovendien hebben zuigelingen soms atypische symptomen, zoals extreme prikkelbaarheid, minder eetlust of een uitpuilende fontanel, wat de diagnose kan bemoeilijken.

Meningitis in België

Elk jaar lopen tientallen kinderen in België een hersenvliesontsteking op. Grootschalige epidemieën zijn gelukkig zeldzaam. Toch blijven ontstekingen veroorzaakt door Neisseria meningitidis (een meningokok), Streptococcus pneumoniae (een pneumokok) en Haemophilus influenzae een groot probleem. In collectieve voorzieningen zoals crèches en scholen is er meer kans op besmetting, waardoor het risico voor de allerkleinsten groter is.

Symptomen en medische noodgevallen

De eerste symptomen van hersenvliesontsteking kunnen lijken op griep: hoge koorts, vermoeidheid, hoofdpijn en braken. Ouders moeten waakzaam blijven voor deze meer specifieke symptomen:

  • een stijve nek
  • hoge gevoeligheid voor licht
  • stuiptrekkingen
  • een bleke of gevlekte huidskleur
  • overmatige slaperigheid of zelfs bewustzijnsverlies

Bij zuigelingen kunnen die symptomen minder opvallend zijn. Daarom is het cruciaal om bij twijfel snel een arts te raadplegen.

Vaccinatie biedt noodzakelijke bescherming

Vaccinatie is de beste manier om bacteriële meningitis te voorkomen. Ondanks de effectiviteit ervan is de vaccinatiegraad soms nog onvoldoende. Het blijft dus nodig om ouders te informeren. In België worden verschillende vaccins tegen hersenvliesontsteking aanbevolen vanaf de eerste levensjaren. Ze maken dan ook deel uit van het basisvaccinatieschema:

  • het meningokokken-C-vaccin
  • het pneumokokkenvaccin
  • het vaccin tegen Haemophilus influenza type b
  • het vaccin tegen meningokokken van serogroep ACWY

 

Sofia Douieb

 

LEES OOK:

 

Geestelijke gezondheid van jongeren: Vivalis (her)lanceert zijn bewustmakingscampagne

De Week van de Geestelijke Gezondheid in Brussel gaat van start. Ter gelegenheid daarvan lanceert Vivalis (opnieuw) zijn campagne « Voor je mind: switch naar vriendschaps-modus » : een oproep aan jongeren om niet alleen te blijven als het even niet zo goed gaat. Want « Verbinding, da’s de basis voir een good gevoel ».

Ter herinnering: van 5 tot 11 oktober worden er in Brussel tal van activiteiten georganiseerd rond geestelijke gezondheid: Week van de Geestelijke Gezondheid: doe of help mee! Bovendien werkt Hospichild momenteel aan een nieuw dossier over de geestelijke gezondheid van kinderen en jongeren, met artikelen over ernstige problemen zoals angststoornissen, verslavingen, schoolfobie, incest, zelfmoord onder jongeren… Het idee achter deze nieuwe inhoud – net als bij Vivalis met zijn campagne – is om mogelijke tragedies te voorkomen en ouders de nodige hulpmiddelen te geven om met de moeilijkheden om te gaan.

{Persbericht van Vivalis}

Geestelijke gezondheid van jongeren: een cruciaal probleem voor de volksgezondheid

De geestelijke gezondheid van jongeren is een belangrijke kwestie voor de volksgezondheid. Talloze onderzoeken hebben een zorgwekkende toename van geestelijke gezondheidsproblemen bij dit deel van de bevolking aan het licht gebracht. Uit een studie over het onderwerp gezondheid van schoolgaande kinderen (Health Behaviour in School-aged children, HBSC), uitgevoerd in Brussel en Wallonië, blijkt bijvoorbeeld dat 18% tot 38% van de jongeren in het 4de, 5de en 6de jaar van het secundair onderwijs last heeft van een gevoel van eenzaamheid. In Brussel voelt 24% zich eenzaam. 

De adolescentie is een cruciale periode waarin de moeilijkheden die jongeren ervaren, moeten worden aangepakt voordat ze uitgroeien tot iets ernstigers. Preventie is dus essentieel.

Verbinding, da’s de basis voor een goed gevoel

Tijdens de adolescentie heeft het gevoel bij een groep te horen een positieve invloed op de opbouw van de identiteit. Verbinding creëren betekent relaties ontwikkelen en koesteren die goed aanvoelen en bijdragen tot  het welzijn. Jongeren moeten samen zijn om gezamenlijk te kunnen reflecteren. Zonder de groep zijn ze niet in staat om te begrijpen wat ze meemaken: de Covid crisis, de angst voor het milieu, de toekomst, enz.

Vivalis lanceert een sensibiliseringscampagne die loopt van 5 tot 11 oktober 2026. Het doel is om jongeren aan te moedigen buiten te komen en contacten te leggen door hen enerzijds een zoekmachine voor activiteiten, uitwisselingen, enz. aan te bieden en anderzijds een pagina met hulpmiddelen voor wie de behoefte voelt om te praten.

→ https://www.vivalis.brussels/nl/switch-naar-vriendschapsmodus

Over de campagne

De campagne wordt gevoerd op sociale netwerken en via affiches. Er zijn ook videofilmpjes om jongeren aan te moedigen naar buiten te komen en contacten te leggen. Audiospots in Slam-formaat worden uitgezonden op gratis Spotify-accounts.

In Brussel ondersteunt Vivalis initiatieven zoals het Brussels Platform voor Geestelijke Gezondheid, dat rechtstreeks in contact staat met jongeren, en Bru-stars, het Brussels netwerk geestelijke gezondheid voor kinderen en adolescenten. 

 

LEES OOK:

27 projecten ter bevordering van de inclusie van blinde en slechtziende mensen

Ter gelegenheid van de Werelddag voor blinden en slechtzienden op 4 oktober wil Hospichild de steun van de Koning Boudewijnstichting via 27 projecten in de kijker zetten. Deze projecten hebben tot doel de toegang tot sport, cultuur en vrijetijdsactiviteiten te vergemakkelijken. Dit aanbod versterkt wat er al bestaat en betekent een stap vooruit op weg naar meer inclusie.

{Persbericht van Koning Boudewijnstichting}

LEES OOK: