Nieuws

Gendertransitie: de helft van de patiënten van het Horizon Transidentitair Centrum is jonger dan 24 jaar

Precies een jaar geleden werd het Horizon Transidentitair Centrum van de HUB, gevestigd in het Erasmusziekenhuis, het eerste en enige Franstalige centrum in het Brussels Gewest dat door het RIZIV is erkend (het zesde in België). Het idee was om een veilige plek te bieden voor de begeleiding van mensen die een gendertransitie doorlopen en om tegemoet te komen aan de groeiende behoefte aan gespecialiseerde zorg op dit gebied. Een jaar na de start hebben al 141 patiënten, waarvan de helft jonger is dan 24 jaar, gebruik gemaakt van deze gecoördineerde zorg, wat het belang bevestigt van een referentiecentrum dat zich toelegt op deze zorgtrajecten.

De Pride van het tweede weekend van mei bevestigt het: veel jongeren, en soms zelfs kinderen, worstelen met diepgaande vragen over hun genderidentiteit. Transidentiteit is een onderwerp dat op Hospichild weinig aan bod komt, maar dat zeker meer aandacht verdient. Het begeleiden van jongeren in dit proces is namelijk essentieel voor hun toekomstige evenwicht. Het aantal bezoekers van het nieuwe centrum in het afgelopen jaar bewijst duidelijk dat er wel degelijk vraag naar is.

{Persbericht van HUB}

Een geïntegreerde, zorgzame benadering

Het Horizon Transidentitair Centrum heeft een multidisciplinair team van artsen (endocrinologen, pediaters, chirurgen, gynaecologen, urologen, psychiaters), psychologen, maatschappelijk werkers en verpleegkundigen. Het wil een persoonlijke, respectvolle en inclusieve begeleiding garanderen in elke fase van het transitie- of identiteitsverkenningstraject. Om die kwalitatieve zorg en het welzijn van de patiënten te garanderen, volgen de teams de normen van de World Professional Association for Transgender Health (WPATH), die een gedepsychiatriseerde psychosociale ondersteuning wil bevorderen.

“Ons centrum vervult een veranderende maatschappelijke behoefte waaraan wij tegemoet kunnen komen. Onze teams staan klaar om samen met onze patiënten en hun naasten te evolueren en te leren. We zijn vereerd dat we een rol mogen spelen in de opbouw van een zorgkader dat diversiteit respecteert en gelijkheid bevordert.” – Marie Poncelet, kinderpsychiater en hoofd van het Horizon Transidentitair Centrum

Een vruchtbaar eerste jaar

Het afgelopen jaar konden 141 patiënten worden begeleid in het kader van de RIZIV-overeenkomst, wat het belang bevestigt van de toegang tot terugbetaalde zorg om financiële drempels weg te nemen. Uit de analyse van het profiel van de behandelde patiënten blijkt ook nog iets anders: mensen uit alle leeftijdsgroepen stellen hun genderidentiteit in vraag. De groep van 24 jaar en ouder vertegenwoordigt 47,1% van de patiënten, de jongeren van 16 tot 23 jaar zijn goed voor 40,2% en de overige 12,7% bestaat uit jongeren en kinderen jonger dan 15 jaar.

Uit die cijfers blijkt des te meer de noodzaak van begeleiding op elke leeftijd en het belang van de structurele transversaliteit van het Centrum, waar de pediatrische teams van het HUDERF en de teams voor volwassenen van het Erasme Ziekenhuis samenwerken met elkaar en met het Jules Bordet Instituut voor de chirurgische aspecten met als resultaat een in het Brussels Gewest unieke zorgcontinuïteit.

Gewestelijke verankering, nationaal bereik

Uit de geografische herkomst van de patiënten blijkt dat ons centrum ver buiten de grenzen van de hoofdstad gekend is: 39,1% van de patiënten komt uit Wallonië, 39,1% uit Brussel en 21,8% uit Vlaanderen. We kunnen het Horizon Transidentitair Centrum dus een echt nationaal referentiecentrum noemen.

Eenvoudigere toegang tot zorg

Dankzij de erkenning van het RIZIV kan het Centrum zorg verlenen die wordt terugbetaald door de ziekteverzekering, waardoor de financiële drempels verdwijnen die de toegang tot een aangepaste zorg konden belemmeren. De gedekte diensten omvatten: voorafgaande en oriëntatieraadplegingen, psychologische en indien nodig psychiatrische ondersteuning, endocrinologische begeleiding, chirurgische ingrepen en opvolging na de transitie. De psychosociale begeleiding wordt op dit moment 100% terugbetaald. Bovendien biedt het Centrum patiënten een complete en toegankelijke zorgstructuur zo dicht mogelijk bij huis. Zo is er minder ongelijkheid in de toegang tot de gezondheidszorg en wordt het lokaal medisch aanbod versterkt.

Een speler die stevig verankerd is in het Brusselse zorgnetwerk

Het Horizon Transidentitair Centrum positioneert zich als ondersteunende instantie en contactpunt voor het bestaande netwerk, inclusief de medische huizen, de centra voor gezinsplanning en de zorgverleners van mensen die hun genderidentiteit in vraag stellen in Brussel en de Federatie Wallonië-Brussel. Het doel is om de banden tussen de verschillende actoren te versterken en een omvattende, consistente en uitmuntende zorg te bieden.

Het Centrum past ook volledig in de fundamentele missie van het Academisch Ziekenhuis Brussel: een toonaangevend academisch centrum zijn dat een maatschappelijke hoofdrol speelt en zich onderscheidt door een zorgstructuur gebaseerd op de waardigheid en het welzijn van de patiënten, onderzoek en innovatie. Met zijn sterk academische identiteit kan het bogen op geëngageerde specialisten die hun patiënten de beste ondersteuning bieden.

Een internationaal erkende reputatie

In september 2025 werd het Centrum bezocht door een hoogstaande Braziliaanse delegatie met onder meer de nationaal secretaris voor LGBTQIA+-rechten van het Braziliaanse ministerie van Mensenrechten en Burgerschap, de kabinetschef van dat secretariaat en een vertegenwoordiger van de Braziliaanse Nationale Raad voor de Rechten van LGBTQIA+-personen. Het bezoek maakte deel uit van een rondreis van de delegatie doorheen de Europese Unie (met name België, Nederland en Denemarken) om een dialoog op gang te brengen over LGBTQIA+-rechten en om de resultaten van die dialoog te presenteren tijdens de Nationale Conferentie van Brazilië over LGBTQIA+-rechten in oktober 2025. Dankzij deze internationale bekendheid is het Horizon Transidentitair Centrum nu al een geloofwaardige speler in de strijd voor LGBTQIA+-rechten op Europees en wereldniveau.

 

LEES OOK:

YouSave.be: een nieuwe tool om Belgische ziekenfondsen te vergelijken

Veel Belgen blijven jarenlang bij hetzelfde ziekenfonds zonder echt de voordelen te vergelijken die elders worden aangeboden. Daarom wil een nieuw Belgisch platform, YouSave.be, meer transparantie bieden. De doelstelling is om het voor burgers gemakkelijker te maken om ziekenfondsen en hospitalisatieverzekeringen te vergelijken op basis van hun persoonlijke en gezinsomstandigheden.

Sinds enkele jaren geeft ook Hospichild uitleg over Belgische ziekenfondsen, met een specifieke invalshoek: de dagelijkse realiteit van gezinnen die geconfronteerd worden met de ernstige ziekte of ziekenhuisopname van hun kind. Ons dossier “Mutualiteiten van België – Perinatale en pediatrische aspecten” bundelt nuttige informatie over hulp en voordelen in verband met kinderen, om ouders te helpen gemakkelijker hun weg te vinden.

Moeilijke oefening

Zoals Brecht Coene, hoofd van YouSave.be, onlangs aangaf in Trends-Tendances, blijft ziekenfondsen vergelijken complex voor veel gezinnen. Sommige voordelen zijn gemakkelijk in kaart te brengen, zoals terugbetalingen voor brillen of lenzen. Andere zijn moeilijker te beoordelen: zorg voor een ziek kind, thuishulp, ziekenhuisopname, begeleiding van ouders, geboortepremies, enz.

“We zien dat mensen een beetje vastgeroest zijn. Ze zijn al heel lang aangesloten bij een ziekenfonds, vaak weten ze niet echt waarom, of gebeurde dat via de familie, maar ze controleren niet echt of ze aangesloten zijn bij het ziekenfonds dat hun de beste voordelen biedt.” Dat verduidelijkte Brecht Coene in Trends.

“AI alleen is niet genoeg”

Om zijn vergelijkingstool te ontwikkelen, heeft YouSave.be maandenlang de statuten, algemene voorwaarden en voordelen van de verschillende Belgische organisaties geanalyseerd. Het platform legt uit: “AI alleen is niet voldoende om betrouwbare gegevens voor die vergelijking te verzamelen. We hebben dus echt vele uren gewerkt met die gegevens, statuten en algemene voorwaarden om de juiste informatie te vinden.”

→ Check je ziekenfondsvoordelen met YouSave.be.

Belangrijke info voor ouders

Ziekenfondsen spelen een fundamentele rol in het leven van gezinnen, vooral wanneer een kind in het ziekenhuis ligt of ernstig ziek is. In die vaak moeilijke tijden zijn veel ouders zich echter niet bewust van de hulp, terugbetalingen en diensten waarop ze aanspraak kunnen maken. Het door Hospichild samengestelde dossier belicht op een beknopte en toegankelijke manier de kwesties die verband houden met de volgende hoofdthema’s:

  • Ziekenhuisopname
  • Ernstige ziekten
  • Thuiszorg
  • Handicap
  • Hulpmiddelen lenen
  • Terugbetalingen en voordelen
  • Sociale dienstverlening

Het is niet de bedoeling om het “beste” ziekenfonds aan te duiden, maar om gezinnen duidelijke en toegankelijke informatie te geven zodat ze keuzes kunnen maken die passen bij hun situatie.

 

LEES OOK:

Premature baby’s: onderzoek van de VUB laat zien hoe hersenbeschadiging beter kan worden voorkomen

Waarom krijgen sommige premature baby’s hersenbeschadiging, terwijl andere dat niet krijgen? Een studie onder leiding van dr. Fleur Camfferman aan de VUB/UZ Brussel biedt een nieuw antwoord op deze vraag. Door de bloedstroom in de aderen van de hersenen te analyseren in plaats van alleen de bloedtoevoer, kunnen artsen de meest kwetsbare baby’s sneller opsporen.

Deze doorbraak zou bepaalde hersenbeschadigingen kunnen voorkomen en meer gepersonaliseerde zorg voor premature baby’s mogelijk maken.

{Persbericht van VUB}

Al bijna een halve eeuw focussen artsen wereldwijd op de slagaders om de gezondheid van babyhersenen te controleren. Maar uit het promotieonderzoek van Dr. Camfferman blijkt dat die cijfers de belangrijkste gevaren vaak over het hoofd zien. De echte sleutel lijkt bij de aders te liggen: de bloedvaten die het bloed weer uit de hersenen afvoeren.

Een ‘vroeg waarschuwingssysteem’

Wanneer een baby te vroeg geboren wordt (vóór 32 weken), zijn de hersenen nog volop in aanbouw. De bloedvaten zijn zo dun en kwetsbaar dat een kleine schommeling in de druk al tot een bloeding kan leiden.

Het is als een afvoerpijp die de druk niet aankan,” legt Dr. Camfferman uit. “Onze studie toont aan dat we aan de stroomsnelheid in de aders kunnen zien of het brein in de problemen komt. Als het bloed niet vlot weg kan, stijgt de druk en kunnen de vaatjes knappen. Dankzij deze nieuwe kijk kunnen we die risicokinderen mogelijk veel sneller herkennen.”

Zorg op maat in plaats van ‘één maat voor iedereen’

Tot nu toe kregen bijna alle premature baby’s dezelfde standaardbehandeling op basis van hun gewicht of geboortedatum. De resultaten van Camfferman pleiten voor een persoonlijkere aanpak. Als de arts via een echo ziet dat de doorbloeding stabiel is, kan samen met andere parameters besloten worden dat een behandeling, die ook altijd nadelen kan hebben, misschien niet nodig is. Bij baby’s waar de metingen een risico tonen, kan de arts juist besluiten om juist wel te starten met medicatie en extra rust in te bouwen, door bijvoorbeeld een isolatiebox te gebruiken of meer ‘kangoeroeën’ (huid-op-huidcontact met de ouders) te stimuleren. Dit laatste is niet alleen essentieel is voor de hechting tussen ouders en kind, maar de ouder fungeert ook als een belangrijke co-regulator die de hersenen van het kind beschermen.

De toekomst: AI als digitale assistent

Het onderzoek kijkt ook vooruit naar het gebruik van kunstmatige intelligentie (AI). Omdat baby’s op de intensive care enorme hoeveelheden data genereren, kunnen centrale registratie van deze data met behulp van AI-modellen in de toekomst helpen om patronen te zien die voor het menselijk oog onzichtbaar zijn.

Zo zou een computerprogramma een arts een seintje kunnen geven: “Pas op, deze baby heeft nu extra ondersteuning nodig.”

Veiligheid voorop

Dr. Camfferman benadrukt tot slot dat deze precisiemetingen alleen werken als ze met de grootste zorg worden uitgevoerd. Ze pleit daarom voor een betere technische opleiding voor kinderartsen die zelf echo’s maken aan het bed. Alleen met de juiste instellingen van de apparatuur kunnen we deze kwetsbare baby’s de veiligheid bieden die ze verdienen.

 

LEES OOK:

Een dag om verpleegkundigen te vieren… en stil te staan bij hun toekomst in België

Elk jaar vieren we op 12 mei de Internationale Dag van de Verpleegkundigen. Naast de feestelijkheden is dit ook een moment om het centrale belang van verpleegkundigen binnen ons gezondheidszorgsysteem te benadrukken. In België vindt de editie van 2026 plaats in de bijzondere context van een recente hervorming van de opleiding verpleegkunde in de Federatie Wallonië-Brussel en van aanhoudende uitdagingen op het terrein. 

Voor Hospichild is het ook essentieel om bijzondere aandacht te besteden aan kinderverpleegkundigen, die een sleutelrol spelen in de begeleiding van kinderen die in het ziekenhuis zijn opgenomen en hun gezinnen.

Verpleegkunde is een kunst, en om er een kunst van te maken, vereist ze een totale toewijding en een even grondige voorbereiding als die van een schilder of beeldhouwer.” – Florence Nightingale, beschouwd als de grondlegster van de moderne verpleegkunde.

Een hervorming van de opleiding die vragen oproept

Midden april 2026 keurde het parlement van de Federatie Wallonië-Brussel een belangrijke hervorming van de opleiding in de verpleegkunde goed. Die hervorming wil de opleidingstrajecten moderniseren en beter laten aansluiten bij de behoeften in de praktijk.

Onder de veranderingen vallen:

  • de geleidelijke uitdoving van het brevet van verpleegkundige;
  • de ontwikkeling van een nieuw profiel van assistent in verpleegkundige zorg;
  • de invoering van overstapmogelijkheden om loopbaanontwikkeling aan te moedigen;
  • de bijwerking van de verwachte vaardigheden.

Hoewel deze hervorming de ambitie heeft de zorgkwaliteit te verbeteren, roept ze ook vragen op, vooral voor gespecialiseerde sectoren zoals de pediatrie. Professionals in de sector stellen zich daarbij onder meer de volgende vragen: hoe kunnen we garanderen dat de opleiding voldoende diepgaand is om in te spelen op de specifieke behoeften van kinderen? hoe kunnen we deze diensten, die emotioneel vaak zwaar wegen, aantrekkelijk blijven maken?

Sleutelrol voor kinderen en hun familie

Kinderverpleegkundigen nemen een unieke plaats in binnen de zorg, met een holistische benadering die het kind en zijn of haar gezin centraal stelt. Deze expertise wordt in België verdedigd door de Association des Infirmiers Spécialisés en Pédiatrie et Néonatologie, de vereniging van gespecialiseerde verpleegkundigen in pediatrie en neonatologie, die het belang van gespecialiseerde opleidingen onderstreept, informeert over de uitdagingen binnen de sector en professionele ontwikkeling ondersteunt. Zo lezen we op hun site het volgende: “Of het nu in de pediatrie, de neonatologie, op de spoeddienst of thuiszorg is: deze professionals tonen een groot aanpassingsvermogen, veel luisterbereidheid en creativiteit. In de praktijk is hun rol tegelijk technisch en uitgesproken menselijk: de communicatie afstemmen op het kind, geruststellen, begeleiden bij pijn en gezinnen ondersteunen. “

Specifieke expertise die nog onvoldoende wordt erkend

De specialisatie in pediatrie bestaat wel degelijk in België, maar krijgt niet altijd de waardering die ze verdient. Toch zijn de vereiste competenties heel specifiek: kennis van de ontwikkeling van het kind, pediatrische aandoeningen, leeftijdsgerichte communicatie en samenwerking met gezinnen. In een context van schaarste aan verpleegkundig personeel blijven ook pediatrische diensten niet gespaard. Om kwaliteitsvolle zorg voor kinderen te blijven garanderen, is het dan ook cruciaal om professionals die op deze realiteit zijn voorbereid aan te trekken én te behouden.

En morgen?

Op deze Internationale Dag van de Verpleegkundigen is het essentieel om te benadrukken dat achter elke zorgverlening in de eerste plaats een menselijke relatie schuilgaat. In de pediatrie krijgt die realiteit een bijzondere intensiteit: het gaat niet alleen om de zorgverlening, maar ook de begeleiding van een kind in volle ontwikkeling, met zijn of haar angsten en houvast, en van een familie die op zoek is naar begrip en geruststelling.

Verpleegkunde is meer dan technische handelingen: ze steunt op een vertrouwensrelatie met de patiënt en diens familie.” – FOD Volksgezondheid

In die context zijn de lopende veranderingen, zoals de hervorming van de opleiding en de evoluerende arbeidsomstandigheden en erkenning van het beroep, allerminst abstracte kwesties. Ze zullen een rechtstreekse impact hebben op de kwaliteit van de zorgrelatie en op het vermogen van professionals om aanwezig en beschikbaar te zijn en te beantwoorden aan de behoeften van kinderen. Daarom is het zo belangrijk om het brede publiek hier vandaag al bewust van te maken.

 

LEES OOK:

Strijd tegen mucoviscidose: meer dan 139.000 € ingezameld dankzij de TRAIL60

De eerste editie van de TRAIL60, een hardloopwedstrijd die vorige maand niet ver van Brussel werd georganiseerd, heeft 139.453 € opgebracht ten voordele van de strijd tegen mucoviscidose. Een aanzienlijk bedrag, dat mogelijk werd gemaakt dankzij de gezamenlijke inzet van de deelnemers, donateurs en bedrijven die zich inzetten voor Association Muco.

Met deze uitdaging wilde Association Muco haar verjaardag op een actieve en verbindende manier vieren en tegelijkertijd het grote publiek bewust maken. Het doel was tweeledig: essentiële fondsen werven en de dagelijkse realiteit van mensen met mucoviscidose onder de aandacht brengen.

Dankzij de TRAIL60 hebben we een prachtig bedrag opgehaald, waardoor we ons engagement ten aanzien van de 1.397 mensen met mucoviscidose in ons land kunnen voortzetten en het wetenschappelijk onderzoek kunnen blijven ondersteunen”, zegt de Association Muco op haar website.

Een sportieve uitdaging in het teken van solidariteit

De TRAIL60 werd gelanceerd ter gelegenheid van het 60-jarig bestaan van de Association Muco, met het idee om een evenement te organiseren dat zowel sportief als toegankelijk is. Het principe: 10, 20, 42 of 60 kilometer afleggen, al rennend of wandelend, alleen of in groep, en tegelijkertijd donaties inzamelen bij je omgeving.

Op 29 maart gingen 1.157 deelnemers – waaronder 20 mensen met mucoviscidose – van start in een gezellige en betrokken sfeer. Naast de sportieve prestatie stond het evenement vooral in het teken van solidariteit en de collectieve wil om de strijd tegen de ziekte vooruit te helpen.

Mucoviscidose, een ernstige genetische ziekte

Mucoviscidose (of cystische fibrose) is de meest voorkomende ernstige genetische ziekte in België. Ze tast vooral de luchtwegen en het spijsverteringsstelsel aan. Om de ziekte te krijgen, moet een kind het defecte gen van beide ouders erven. Tot op heden bestaat er geen genezende behandeling. Patiënten moeten dagelijks zware en veeleisende behandelingen ondergaan (ademhalingsfysiotherapie, medicijnen, antibiotica…), vaak meerdere uren per dag. De symptomen en de ernst ervan variëren van persoon tot persoon, maar de ziekte heeft een blijvende invloed op de levenskwaliteit.

 

LEES OOK: