In 2017 kreeg een gek idee vorm in het ziekenhuis: patiënten de kans bieden om een huisdier in de armen te houden. Zo werd Villa Samson boven de doopvont gehouden. Een gastvrij huis op een boogscheut van UZ Brussel, waar jonge en minderjonge patiënten tijd kunnen doorbrengen met hun geliefde viervoeter. Wie geen huisdier heeft, kan terecht in een ruimte voor dierentherapie, met een heilzaam effect op hun genezingsproces. Hospichild sprak met projectcoördinator Vicky De Baere naar aanleiding van 5 jaar Villa Samson.

 

Villa Samson besteedt graag aandacht aan het jubileum op Facebook: “Exact vijf jaar geleden opende Villa Samson haar deuren voor patiënten van het UZ Brussel. Misty, Luna en Chris hebben daarom de hele Villa versierd! Wie had durven dromen dat we vandaag al meer dan 6.197 patiënten geholpen zouden hebben? En de vraag voor een therapiesessie met onze dieren blijft toenemen. De unieke zorgmissie van onze beestig leuke Villa is dus relevanter dan ooit!”

Vicky De Baere, kunt u ons Villa Samson en uw rol kort voorstellen?

De Villa opende haar deuren op 1 december 2017 en de bouw werd uitsluitend gefinancierd met giften. Er is nog steeds hulp nodig om Villa Samson uit te baten en de bijhorende kosten te betalen. Door Villa Samson te steunen, biedt u patiënten de kans om er gratis te verblijven. Ik ben de coördinator van Villa Samson sinds 2019. Samen met Milly Simon en een vrijwilligersteam verwelkomen we dagelijks patiënten in Villa Samson. U kunt dit unieke project steunen via www.villasamson.be.

Wat is de balans na vijf jaar? Zijn er cijfers over het aantal patiënten en dieren?

Villa Samson is een klein huisje naast UZ Brussel, waar gehospitaliseerde patiënten van elke leeftijd in een privékamer een fijn moment kunnen doorbrengen met hun trouwe huisdier. Wij bieden ook dierentherapie aan voor wie geen huisdier heeft. Het contact met dieren heeft namelijk een heilzaam effect op het genezingsproces van mensen. Sinds de oprichting kon Villa Samson niet minder dan 6.197 patiënten helpen.

Hoe verliep de viering van het jubileum?

We organiseerden een Festiwalk die begon met een mooie wandeling in het Laarbeekbos.  Na afloop van de wandeling volgde het eigenlijke Festival. Leuke animatie voor jong en oud (750 mensen waren op de afspraak!) voor plezier en vertier: impressionante demonstraties met politiehonden, leerrijke, interactieve sessies met blindengeleidehonden, een knuffel van een alpaca, een schminkstand… Diverse foodtrucks met frieten en burgers, pasta en pizza, desserten en zoetigheden, warme en koude dranken… Een geslaagd geburen, dat een jaarlijkse traditie zal worden.

Hoe verloopt een typische dag in de Villa ?

Er bestaan geen typische dagen. Elke dag is een nieuw avontuur. In de namiddag is er bezoek tussen 13u30 en 17u00. Voor de geleide bezoeken die we organiseren voor de pediatrie, de psychiatrie, de geriatrie, de revalidatie, de oncologie en de neurologie zijn er een therapiehond en drie ‘Maine coon’-raskatten, die wonen in Villa Samson. Patiënten kunnen op verzoek een bezoek van hun eigen kat of hond aanvragen (vergezeld door familie of vrienden). Eveneens op verzoek bieden de psychologen ook therapiesessies met dieren aan.

Welke heilzame effecten hebben dieren op zieke mensen, en vooral op zieke kinderen?

De drie voornaamste positieve effecten van het contact met dieren in onze faciliteit zijn volgens mij:

• Biologisch: minder stress door een beperkte cortisol-afgifte in het lichaam.
• Psychologisch: het pijngevoel vermindert door het gelukzalige moment in een aangenaam kader, weg van de ziekenhuisfeer.
• Sociaal: het menselijke contact met andere patiënten en de medewerkers van de Villa.

Zijn er soms tegenindicaties voor sommige zieken, die het contact met dieren moeten vermijden?

Alle patiënten zijn welkom, mits voorafgaande toestemming van de behandelende arts. Er kunnen natuurlijk tegenindicaties zijn: MRSA, centraal katheter, Covid, allergie aan dieren…

Welke projecten werden reeds gerealiseerd?

Enkele van de gerealiseerde en lopende projecten zijn onder meer de wandelingen die kinderen met diabetes of obesitas mogen maken met de dieren en het initiatief ‘Villa Résilience @ Villa Samson’ voor psychologische en emotionele ondersteuning van de medewerkers (vooral sinds COVID).

En toekomstige?

Momenteel loopt er een renovatieproject, dat eind 2022 wordt afgerond. Na vijf jaar kunnen we de behoeften van onze patiënten, onze dieren en onze vrijwilligers goed inschatten. Het meubilair draagt overigens wel wat sporen van kattenklauwen…

Interview door Sofia Douieb

LEES OOK:

• Reportage: Ronald McDonald Huis brengt het gehospitaliseerde kind dichter bij zijn familie
• Obesitas bij kinderen: UZ Brussel Kinderziekenhuis erkend als Europees expertisecentrum
• 3D-muurschilderingen in UZ Brussel om de stress van gehospitaliseerde kinderen te verlichten
• Kinderoncologie: versterkte samenwerking tussen UZ Brussel en het Kinderziekenhuis

Op vrijdag 23 september 2022 huldigde het Kinderziekenhuis de nieuwe infrastructuur van zijn drie kinderpsychiatrische units in: het Kinderpsychiatrisch Ziekenhuisverblijf, APPI (Autisme, vroegtijdige persoonlijke aanpak) en UPBB (Ouders-Baby). Een symbolisch moment na twee jaar in het teken van Covid-19, waarop de teams de professionals uit de geestelijke gezondheidszorg en andere partners ontvingen voor een rondleiding. Aan het roer van deze inhuldiging: Pr. Véronique Delvenne, afdelingshoofd kinderpsychiatrie; Renaud Witmeur, CEO van het Academisch Ziekenhuis Brussel (Huderf, Erasmus, Jules Bordet) en Philippe Close, burgemeester van de Stad Brussel.

De teams van de afdeling Kinderpsychiatrisch Ziekenhuisverblijf en van de twee dag-afdelingen APPI (Autisme – vroegtijdige persoonlijke aanpak) en UPBB (Ouders-Baby) van het UKZKF werden geïntegreerd in het nieuwe Universitair Expertisecentrum voor Kinder- en Jeugdpsychiatrie van het H.U.B. Zij stelden enthousiast hun nieuwe voorzieningen voor hun originele benadering voor tijdens een openingsplechtigheid, die meermaals werd uitgesteld wegens de pandemie. Hospichild was erbij voor u.

Prof. Delvenne, kinderpsychiatrie – het belang van de infrastructuur voor het Brusselse zorgnetwerk

Het afdelingshoofd Prof. Véronique Delvenne nam het woord op het ruim bemeten terras, waar tientallen pediatrisch professionals voor een keer de plaats innamen van de kinderen (die voor de gelegenheid aan zee waren). Zij onderstreepte het belang van de infrastructuur voor de Brusselse en Franstalige Belgische zorgnetwerken. Vooral tegen de achtergrond van een toenemende vraag naar zorgverlening voor geestelijke gezondheid van kind en jongere, die nog werd aangewakkerd door de pandemie en de lockdown.

De gloednieuwe voorzieningen hebben als doel kwaliteitszorg te kunnen waarborgen vanuit een multidisciplinair team, volgens een globale visie op het kind en zijn omgeving, waar jongeren met psychische problemen en hun familie centraal staan, en waarbij rekening wordt gehouden met alle etiopathogene dimensies, namelijk onderzoek naar de oorzaak, de aard en de symptomen van een pathologie. Prof. Delvenne verklaarde hierover: “De zorg vanuit het ziekenhuis moet gekoppeld zijn aan de ambulante en de eerstelijnszorg. Opsporing en vroegtijdige aanpak van problemen is in deze context een heuse uitdaging. Onze aanpak vormt ondersteuning voor de partners in de behandeling van complexe, ernstige en acute problemen en in de preventie van verwikkelingen en recidiven. ALs universitaire voorziening hebben we een belangrijke rol te spelen om ook bij te dragen tot de opleiding van de professionele zorgverleners en tot ondersteuning van de verdere kennisontwikkeling via onderzoek.”

Philippe Close, burgemeester van de Stad Brussel – De dubbele bestraffing van de zieke vermijden

De burgemeester van de Stad Brussel, Philippe Close, woonde de inhuldiging bij en stond er eveneens op het woord te voeren. Hij wees op het indrukwekkende proces, dat voorafging aan het voorzien van een dergelijke mooie en aangepaste ruimte, waar de drie afdelingen kinderen met uiteenlopende aandoeningen kunnen opvangen. Want zij mogen geen dubbele bestraffing ondergaan: de ziekte en een ontoereikende infrastructuur…

Hij vertelde trots te zijn dat de Stad partner is van de HUB-groep (Academisch Ziekenhuis Brussel). Hij zal dan ook volgende inhuldigingen bijwonen, zoals van het Grote Onderzoekscentrum. In de woorden van Donald W. Winnicott: “Wij hopen dat al onze patiënten op een dag klaar zullen zijn met ons, dat ze ons vergeten en ontdekken dat het leven zelf een zinvolle therapie is.”

Renaud Witmeur, CEO HUB – “We willen dat alle HUB-afdelingen lijken op deze afdeling kinderpsychiatrie!”

“Het Academisch Ziekenhuis Brussel is de grootste ziekenhuisinstelling van het land,” zo begon algemeen directeur Renaud Witmeur zijn betoog.“ Het omvat verschillende ziekenhuizen, zoals Erasmus, het Jules Bordet Instituut en het UKZKF. Verder beschouwen we het Brugmann Ziekenhuis en Sint-Pieter als natuurlijke partners, ook al maken ze geen deel uit van het project. Met het HUB willen we alle tegenstellingen overbruggen, want het is een ongekend referentiecentrum dat elke maand meer dan 1.000 patiënten verzorgt.

Het Universitair Kinderziekenhuis en zijn nieuwe infrastructuur voor de kinderpsychiatrie betekenen voor R. Witmeur een enorme stap vooruit. De onderzoeksactiviteiten zijn bijzonder efficiënt en omvangrijk, wat heel kostbaar is voor het ziekenhuis.

“We willen dat alle HUB-afdelingen lijken op deze afdeling kinderpsychiatrie, want het is een model met alle essentiële ingrediënten, iets om trots op te zijn”, besloot de CEO van HUB.

Drie afdelingen, drie gezamenlijke visies, drie kleurrijke en gezellige ruimten

Na hun toespraken, knipten de drie prominenten het lint door. Dit symbolische gebaar vormde de officiële opening van de nieuwe lokalen, waar al sinds 2020 kinderen met een psychologische kwetsbaarheid terecht kunnen.

De drie afdelingen bevinden zich op dezelfde verdieping en staan onderling met elkaar in verbinding. Ze baden in het licht, zijn ruim en uitgevoerd in dezelfde tinten oranje, groen en blauw. Sommige zalen, zoals ‘psychomotoriek’ en ‘welzijn’, zijn gemeenschappelijk. Het bezoek vond plaats in aanwezigheid van de drie sprekers. Een ruime delegatie luisterde aandachtig naar de toelichtingen van Prof. Delvenne en haar teams.

De afdeling Kinderpsychiatrisch Ziekenhuisverblijf

De afdeling Kinderpsychiatrisch Ziekenhuisverblijf is in het Brusselse netwerk BRUSTAR geïntegreerd met 2 crisisbedden. Deze afdeling behandelt 15 jongeren van 8 tot 14 jaar die aan ernstige psychopathologieën lijden (pogingen tot zelfdoding, post-traumatische toestanden, vroege eetstoornissen, eerste psychotische decompensatie, zware depressie, …). De 600 m² van deze afdeling zijn ingericht en georganiseerd met het oog op stimulering van warme groepsactiviteit, met specifieke zones voor de vele therapeutische workshops die het team organiseert, zithoek, gemeenschappelijke keuken voor de jongeren, maar ook ruimtes waar ze zich kunnen afzonderen, hun ouders ontvangen of individuele gesprekken voeren met de zorgverleners. Er is een klas van de ‘Ecole Robert Dubois’ zodat de jongeren hun onderwijstraject kunnen voortzetten, en er is een zintuiglijke ruimte om te kalmeren en tot rust te komen in angstmomenten. Dankzij de implementering van de ‘Geweldloos Verzet’-methode in het verzorgingsteam komen situaties van extreme spanning nauwelijks nog voor. Op die manier werken we ook mee aan een welwillende aanpak in overleg met de ouders aan wie deze methode wordt voorgesteld. De jongeren genieten ook van een ruim en beveiligd buitenterras dat werd ingericht voor hun activiteiten, met als doel tegen de lente ook een moestuintje op te zetten.

Het verzorgingsteam koestert nog vele plannen om het therapeutisch arsenaal in deze nieuwe lokalisatie te versterken: multimedia-ateliers met gaming en virtual reality in zorgcontext; educatieve stappen naar gezondheid; sensibilisering voor de uitdagingen van de cybercultuur en sociale netwerken; workshops rond welzijn, body en beeld; maar ook werken aan een multifamiliale aanpak voor steun aan de ouders en met de patiënten/partners-ervaringen.

De UPBB-afdeling: afdeling voor ouders en baby ​

Het dagverblijf voor ouders en baby onthaalt 5 tot 8 kinderen van 0 tot 2,5 jaar (samen met hun ouders) met problemen in de vroege hechtingsontwikkeling, storingen in hun ontwikkeling of symptomen zoals eet- of slaapstoornissen. De nieuwe infrastructuur is geordend rond een grote ‘appartement’-ruimte. Ze biedt het kind – in interactie met zijn ouders – een nieuwe start wat warme levensruimtes aangaat: maaltijden, verzorging, spel of ontspanning, slaapruimte. Deze aanpak ondersteunt het ouderschap en de ontwikkeling van de baby, vooral met behulp van videogesprekken (individueel en/of in groep), workshops psychomotoriek en spel.

De afdelingen van de dienst kinderpsychiatrie hanteren de ‘Snoezel’-zorgmethode in een zintuiglijke omgeving die gericht is op bevordering van communicatie, ontspanning en zintuiglijk-motorische ontdekking. Deze techniek versterkt het welzijn en het interne veiligheidsgevoel van het kind. Dit bevordert ontmoeting, hechting en vertrouwen, en leidt vervolgens tot kalmering en mildering van gedragsstoornissen.

De APPI-afdeling

De APPI-afdeling (APPI = ‘Autisme – Prise en charge Précoce Individualisée’ of ‘Autisme – vroegtijdige persoonlijke aanpak’) onthaalt sinds 2015 kinderen van 18 maanden tot 3 jaar met vroegtijdige communicatiestoornissen die een stoornis in het autismespectrum doen vermoeden. De nieuwe lokalen zijn ontworpen voor deze intensieve therapie die steunt op spel, met een behandelingsvisie die geënt is op de ESDM-methode (Early Start Denver Model) waarbij de kwaliteit van de relatie en de motivatie van het kind centraal staan. Het APPI-project is uniek in België. Geïndividualiseerde zorgdoelstellingen worden opgesteld, gedeeld met de ouders en weer aangepast aan de ontwikkeling van het kind; ze evolueren op basis van geregelde evaluaties van de diverse competentiedomeinen van het kind en zijn omgeving. Andere interventiemethodes worden gebruikt volgens de specifieke behoeften van elk kind, bijv. PECS (picture exchange communication system) of relationele psychomotoriek. Het team verzorgt geregeld ook interventies aan huis en in de andere onthaalmilieus (kinderopvang, peutertuin, school), met een competentieoverdracht naar de families maar ook naar opvang en school. Het kind wordt zo spoedig mogelijk opnieuw geïntegreerd in zijn omgeving.

Sofia Douieb (met de steun van de persbericht van UKZKF)

LEES OOK :

• Kinderen en jongeren in de kinder- en jeugdpsychiatrie: Unicef reikt pistes aan om hun welzijn te verbeteren

• Hallo! Kinder- en jeugdpsychiatrie: nieuwe hotline van het UKZKF voor extreme stress-situaties

Het Ronald McDonald Huis in Brussel biedt de ouders van kinderen die verblijven in UZ Brussel, of in andere ziekenhuizen in de buurt, een warm en gastvrij verblijf. De ouders, broers en zussen kunnen er logeren op een boogscheut van het ziekenhuis, zodat ze het zieke kind elke dag kunnen bezoeken. Het patiëntje wordt omringd met de nodige liefde en ondersteuning, zodat het zijn emotionele evenwicht behoudt. De nabijheid van het gezin is essentieel voor een goed verloop van het genezingsproces, zoals blijkt uit een studie. Dit Huis heeft dus vele verdiensten. Hospichild ging er een kijkje nemen en werd rondgeleid door directrice Ingrid Vanlerberghe. Een reportage.

Een kubus met grote ramen lijkt uit de grond op te rijzen in een groene omgeving. Een banner, een affiche en een bord vermelden discreet: Ronald McDonald Kinderfonds België – ‘Keeping families close’. Wij zijn aan het juiste adres. De deur geeft uit op een trappenhuis, badend in oranje licht dat binnenvalt door de ramen met kleurfilter.

Onderaan de trap wacht de nieuwe directrice Ingrid Vanlerberghe ons breed glimlachend op. “Welkom in het Ronald McDonald Huis,” zegt ze enthousiast. We staan in een enorme ruimte, de blik in de richting van twee zeer ruim terrassen. De witte muren weerkaatsen het zonlicht en zorgen voor een warme en felverlichte indruk. Hier start ons bezoek.

Een welkome adempauze voor families van gehospitaliseerde kinderen  

Het gloednieuwe en gastvrije Huis werd in november 2019 officieel geopend door het Internationale Ronald McDonald Fonds. Het is het eerste van zijn soort in Brussel, het 368^ste wereldwijd. Smaakvol ingericht en kleurrijk. Delen van de ruimte zijn gemeenschappelijk, andere intiemer en gezellig.

“We bevinden ons hier in de leefruimte, met een volledig ingerichte keuken en een ruime eethoek. Hier kunnen de gezinnen maaltijden bereiden, een koffie drinken of een (gratis aangeboden) drankje nuttigen”, steekt Ingrid van wal. “Maar het is ook een leefruimte om te socializen met de andere gasten en het isolement te doorbreken. Zeker wanneer je kind in het ziekenhuis verblijft, is het belangrijk dat je ervaringen kunt delen en je zo minder alleen voelt. Voor de broers en zussen is er een vrij toegankelijke speelkamer met tv, knuffels, speelgoed, lego…. In een kleinere, aparte ruimte staan een sofa en een bibliotheek. Deze plaats biedt meer intimiteit, bijvoorbeeld voor wanneer de grootouders langskomen in het Huis. Op de beide grote terrassen kan je wat frisse lucht opsnuiven of genieten van de zon. De slaapruimte omvat tien mooie kamers met uitzicht op het bos, elk met twee comfortabele bedden, een apart toilet en een grote douchecel.”  Deze vorm van comfort lijkt misschien wat overbodig, wanneer je zieke kind pijn lijdt in het ziekenhuis, maar het tegendeel is waar. De ouders vinden hier de nodige rust om op adem te komen.

Geen strikte toegangsvoorwaarden

Er worden niet veel voorwaarden opgelegd aan wie een poos – van een nacht tot een periode van meerdere maanden – in het Huis wil verblijven. De enige voorwaarde is dat je kind opgenomen is in om het even welk ziekenhuis in de buurt. Gezinnen die er verblijven dragen 15 euro per dag bij. En toch wordt de maximumcapaciteit zelden bereikt (mede omwille van COVID-19). ‘Het Ronald McDonald Huis in Belgie zit nog in de aanloopfase en wil niets liever dan voor het welzijn van zoveel mogelijk ouders, broers en zussen kunnen zorgen. De meeste families worden doorverwezen vanuit het UZBrussel”, zegt nog de house manager.

Lopende en komende activiteiten

De activiteiten van het Ronald McDonald Huis werden afgeremd door de pandemie en moeten nog verder uitgebouwd worden. Aan ideeën alvast geen gebrek bij de dertig vrijwillige medewerkers. Nu alles weer in zijn plooi begint te vallen, wordt er nagedacht over het aanbieden van thuiszorg aan de gasten (kapper, pedicure, massage…), kooklessen, tuinieren, gezinsbijstand, kinderanimatie (paaseieren rapen, bezoek Kerstman…)

Ingrid Vanlerberghe nuanceert: “Activiteiten zijn prima, maar we willen de gezinnen niet overbelasten. Het allerbelangrijkste is dat ze tot rust kunnen komen en zich enkel om hun zieke kind moeten bekommeren. De leefruimte mag niet te druk of lawaaierig zijn, en al dan niet deelnemen aan activiteiten gebeurt steeds in overleg met alle gasten.”

Andere acties van het Ronald McDonald Fonds in België

Het Ronald McDonald Kinderfonds België doet meer dan alleen het gelijknamige Huis financieren. Het steunt al vele jaren diverse andere initiatieven, zoals ‘Geef om een glimlach’ en het uitdelen van een knuffel aan alle kinderen tijdens het ziekenhuis in de Kerstperiode. ‘Geef om een glimlach’ is een project voor de morele en financiële ondersteuning van de gezinnen met kinderen die geboren zijn met een lip-, kaak- of gehemeltespleet. Sinds 2001 Ondertussen werden dankzij dit project al meer dan 1.600 kinderen geholpen.

Info & contact

Dit zijn de links naar de vermelde projecten:

• Website Ronald McDonald Huis in Jette. Interesse in een bezoek? Op 15 mei zijn er opendeurdagen.
• Alles over het project ‘Geef om een glimlach’

Meer weten? Stuur een mail naar info@kinderfonds.be of bel naar +32 2 307 76 00.

                               Sofia Douieb

À LIRE AUSSI :

• Al bijna 30 jaar verzekert Kids’ Care ‘the human touch’ bij de ziekenhuisopname van kinderen

• Uw kind voorbereiden op de ziekenhuisopname

• Zelfs van op afstand bleven de ‘Docteurs Zinzins’ onophoudelijk hun unieke bezoekjes brengen aan kinderen in het ziekenhuis

• 3D-muurschilderingen in UZ Brussel om de stress van gehospitaliseerde kinderen te verlichten